SINT HUBERTUS    Legende en werkelijkheid
 
In Nederland is devotie een schaars goed. Een uitzondering hierop vormen Sint Hubertus en Sint Nicolaas, die zelfs door hervormd en onkerkelijk Nederland worden erkend. Is de oorsprong van Sint Nicolaas alom bekend, Sint Hubertus geeft meer reden tot speculatie. Wij kunnen ons de vraag stellen: wat is legende en wat is werkelijkheid?
 
Hubertus werd in 656 geboren in het gebied tussen Maas en Schelde. Over zijn Koninklijke afkomst, noch de verwantschap met het Huis van Acquitaniё, zijn in de bronnen sporen gevonden. Ook ontbreken ons de bewijzen over het liederlijke leven dat hij zou hebben geleid.
Wel is bekend, dat hij getrouwd was en een zoon had, Floribent genoemd, die hem later als Bisschop zou opvolgen. Hubertus bisschopswijding vond plaats in het jaar 709, door Paus Sergius te Rome.
Terug in de Ardennen, kende zijn bekeringsdrang geen grenzen en men schreef hem een grote faam toe.
 Zo ook een viertal wonderen; *hij genas een vrouw, die door een hondsdol dier gebeten was van de razernij, *hij liet tijdens een grote droogte door gebed regen uit de hemel vallen, *doofde een brand en * redde zijn medebroeders van de verdrinkingsdood door het uitspreken van gebeden.
Sint Hubertus stierf in 727 of 728 en werd bijgezet in de Sint Pieterskerk te Luik. Na zijn zaligverklaring in 743 en de heiligverklaring in 744, werden zijn stoffelijke resten overgebracht naar het Benedictijnenklooster van Andain in de Ardennen. Helaas zijn de meeste relikwieën en archiefstukken tijdens de Beeldenstorm in 1568 verloren gegaan.
Ons rest een beschrijving van een medebroeder uit 744, onder de titel: “Vita sancti Huberti”(1) waarvan Jonas, bisschop van Orléans een bewerking maakte. Er staan ons twee handschriften als bronnen ter beschikking die in Wenen en |Brussel bewaard worden (2).
Als beschermheilige der jagers wordt hij in deze geschriften nergens genoemd.
Waarschijnlijk is hij verward met Sint Eustachius, (98-117) een Romeinse generaal uit het leger van Keizer Trajanus, die voor zijn bekering de naam Placidus droeg. Hij was het, die het hert met het verlichte crucifix zag en de goddelijke betekenis ervan erkende. Na zijn bekering en naamsverandering, stief hij onder keizer Hadrianus de marteldood.
Maar, hoe zit het met de offerande, zult u zich afvragen, het Hubertusbrood en de zegen voor mens en dier? Ook hier is een verklaring voor te geven.
De kerstening van Europa was in deze periode nauwelijks begonnen en heidense en Christelijke gebruiken vermengden zich ongemerkt. Clovis, de stichter van het Frankische rijk, was in 511 als eerste Christelijke koning gestorven.
De Merovingsche koningen- Clovis behoorde tot deze dynastie- waren vertegenwoordigers van het zogenaamde Orthodoxe christendom. Zijn Germaanse collega’s hingen vaak een meer onorthodoxe vorm aan, het Arianisme. Het is aannemelijk dat Hubertus voor zijn bekering tot deze stroming behoorde.
In de streek van zijn diocees, werd de godin Diana Arduenna vereerd. Het was gebruik, dat op de eerste dag in november, na de laatste weidegang, de jagers aan haar de eerste jachtbuit offerden om de zegen af te smeken voor het komende jaar. De legende van het verlichte kruis tussen de geweistangen, is terug te voeren op de oude Indo-Germaanse symbool van de wedergeboorte, waar de Keltisch-Gallische god Cernunnos een hertengewei droeg. Dit komt in meer jagersculturen voor, als de Keltische Dys en Hern the Hunter, die u in de t.v. serie “Robin Hood”heeft kunnen zien.
Naar verluid ontving Hubertus bij zijn wijding tot Bisschop een sleutel van Sint Pieter. Deze had een: hoornvormig”uiteinde. Bij hen die gebeten waren door een rabiaat dier (fel), werden de wonden met deze sleutel uitgebrand. In het Universiteitsmuseum te Leiden worden enige brandijzers bewaard, die een overeenkomstig uiteinde hebben. Dit verklaart de genezende werking van de Hubertussleutel.
  
Dan is er nog een belangrijke theorie: op Goede Vrijdag, de dag dat Jezus Christus aan het kruis stierf, bejoeg Hubertus, nog niet gehinderd door zijn roeping, een enorm hert. Opeens staat het stil en draait de kop naar de jager. Tussen de geweistangen verschijnt het verlichte crucifix. Hubertus zijgt ter aarde, zich realiserend dat het een goddelijk teken moet zijn.
In 325 werd op het Concilie van Mycѐne bepaald, dat Pasen op de eerste zondag volgend op de wassende maan of op 21 april moest vallen.
In deze periode dragen herten nog geen gewei, daar het zich nog bezig is te vormen. Het Goddelijk teken was aan Hubertus gegeven en de jonge Nimrod kwam tot inkeer.

Beste mensen, laat u zich niet ontmoedigen door deze theorieën en trekt in groten getale naar de Hubertusmis .Laat de blaasgroep “’t Wildrijk” het Gloria en o.a  Deo Gratias door de kerk in Obdam schallen en voert uw honden het genezende brood.
Want dan slechts kunnen zij de gevaren va het seizoen doorstaan en verschoond blijven van de razernij!
U bent van harte welkom op 8 november  Hubertusmis in de“SintVictor” parochie te Obdam door pastoor Vlaar om 10 uur.
.Met medewerking door de jachthoornblaasgroep
‘t  WILDRIJK onder leiding van Kees Wit.
Voor informatie : Willem van Wassenberg 0228-316392 of
                             Marjan van Leeuwen      06-49223010
Als je het jachthoornblazen wilt proberen, wij oefenen op dinsdagavond van 20.00 - 21.00 u. Wij blazen ook bij Game- Fair, uw wilddiner, bruiloft, jachtdagen enz.
 
1: Valancienne, Codex 469
2: Wenen. Codex 550, Brussel,
Codex 14650-572
 
Geraadpleegde literatuur:
Bistram, J.B. von Sankt Hubert, Neue Beitrӓge zur Geschichte des Patrons der Jagd
Jong, Mayke de, Verwantschap, huwelijk en gezin in de vroege Middeleeuwen, 500-1000
Huygenbaert, Louis, St. Hubert Patron des Chasseurs
Sollas, W.J. Ancient Hunters
Vollenhove, dr. M.W.R. van. St Hubertus de Patroon der Jager