Combinaties van pesticiden imidacloprid (neonictinoide) schadelijk voor insecten en vele akkerdiersoorten

Onderzoek Radboud Universiteit en Sovon toont aan dat vogels verdwijnen in gebieden met hoge gehaltes van dit bestrijdingsmiddel in het oppervlaktewater

de stakkers van akkers

Vogelbescherming Nederland is geschrokken door het onderzoek van de Radboud Universiteit en Sovon Vogelonderzoek Nederland dat de relatie aantoont tussen de aanwezigheid van het gewasbeschermingsmiddel imidacloprid in het oppervlaktewater en de achteruitgang van vogels. Het onderzoek is vandaag in het toonaangevende tijdschrift Nature gepubliceerd. Vogelbescherming roept de politiek op per direct het middel imidacloprid, een neonicotinoïde, te verbieden. Ook roept ze op andere middelen met neonicotinoïden op grond van het voorzorgsprincipe tijdelijk te verbieden tot onderzoek bewijst dat de risico’s hiervan zijn uitgesloten.

Eerder was al bekend dat er sterke aanwijzingen zijn dat neonicotinoïden een rol spelen in de  bijensterfte. Het onderzoek dat vandaag in Nature is gepubliceerd geeft directe bewijzen dat ook de teruggang van verschillende vogelsoorten in verband moet worden gebracht met het gebruik van neonicotinoïden.

Het onderzoek in Nature concentreert zich op de algemene insectenetende vogels, waaronder veel vogels van het boerenland. Vogels die leven op het boerenland hebben het al moeilijk: sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw is het aantal met 60% afgenomen. Waar eerst tien vogels op één hectare leefden, zijn dat er nu nog maar vier. Door de steeds intensievere landbouw is er nauwelijks voedsel in de vorm van insecten en weinig plek om te schuilen en te broeden.

Achteruitgang groter bij gebruik imidacloprid

Naar nu blijkt is die achteruitgang in gebieden waar hoge concentraties imidacloprid – het betreffende neonicotinoïde – in het oppervlaktewater worden aangetroffen nóg groter. Het gaat dan om soorten als veldleeuwerik en boerenzwaluw.

In de Nederlandse landbouw worden honderden verschillende gewasbeschermingsmiddelen gebruikt. Dit onderzoek geeft  aan dat we niet goed weten wat de lange termijn gevolgen van deze middelen zijn voor de natuur en de volksgezondheid. De eerste signalen van schadelijke gevolgen komen vaak pas aan het licht als het middel langere tijd is toegepast. Zo wordt imidacloprid al ruim vijftien jaar in Nederland toegepast.

Normoverschrijding op grote schaal

Vogelbescherming wil daarom, buiten een verbod op imidacloprid, dat in de toelatingseisen voor gewasbeschermingsmiddelen de verplichting tot constante/langjarige monitoring van mogelijke schadelijke effecten op het ecosysteem en de volksgezondheid wordt opgenomen.

Daarnaast pleit Vogelbescherming voor een goede handhaving van de normen voor de verschillende insecticiden en overige gewasbeschermingsmiddelen. Zo blijkt uit metingen door waterbeheerders dat de wettelijke normen op grote schaal worden overschreden. Er zijn gevallen bekend waarbij 10.000 keer meer imidacloprid is aangetroffen dan de norm toestaat. Daar worden onvoldoende consequenties aan verbonden en dat moet zo snel mogelijk veranderen, vindt Vogelbescherming.

Conclusies recente studie’s

Recente studies hebben aangetoond dat neonicotinoïde insecticiden hebben nadelige effecten op niet-doel ongewervelde soorten 1 , 2 , 3 , 4 , 5 , 6 .

Ongewervelde dieren vormen een belangrijk onderdeel van het dieet van veel vogelsoorten tijdens het broedseizoen en zijn onmisbaar voor het verhogen van nakomelingen 7 .

We onderzochten de hypothese dat de meest gebruikte neonicotinoïde insecticide, imidacloprid, heeft een negatieve invloed op insectenetende vogelpopulaties.

nature13531-sf1Hier laten we zien dat, in Nederland, de lokale bevolking trends waren significant meer negatief in gebieden met een hogere oppervlakte-water concentraties van imidacloprid.

Op imidacloprid concentraties van meer dan 20 nanogram per liter, vogelpopulaties neiging om jaarlijks dalen met 3,5 procent gemiddeld.

Aanvullende analyses bleek dat dit ruimtelijk patroon van daling verscheen pas na de introductie van imidacloprid naar Nederland, in het midden van de jaren 1990.

We zien verder dat de recente negatieve relatie blijft na correctie voor ruimtelijke verschillen in de veranderingen in landgebruik waarvan bekend is dat vogelpopulaties invloed in landbouwgrond.

Onze resultaten suggereren dat het effect van neonicotinoïden het natuurlijke milieu nog groter is dan recentelijk gerapporteerd en doet denken aan de effecten van persistente insecticiden in het verleden.

Toekomstige wetgeving moet rekening houden met de mogelijke kettingreacties neonicotinoiden op ecosystemen.

 

Bekijk de toelichting over het onderzoek

Print Friendly, PDF & Email

Reageren is niet mogelijk