Europese lijst telt 37 invasieve exoten die tot maatregelen dwingen

wasbeer in de winterDe lidstaten van de Europese Unie moeten maatregelen nemen om verspreiding van invasieve uitheemse planten en dieren tegen te gaan.

De Europese Commissie heeft een lijst opgesteld met 37 soorten exoten die niet mogen worden verkocht, vervoerd, gereproduceerd, vrijgelaten of verzameld. Van deze 37 soorten komen er 26 ook in Nederland voor. Volgens Europees Commissaris Vella van Milieu kost het probleem van invasieve exoten de Europese Unie 12 miljard euro per jaar. Er zijn 12.000 uitheemse planten en dieren in de Europese Unie, waarvan circa 15% de inheemse soorten verdringt. Sommige niet-inheemse planten en dieren zijn schadelijk voor het milieu, gewassen, de gezondheid en beschermde soorten. Die moeten zoveel mogelijk geweerd en als dat niet kan onder controle gehouden worden.

Verboden exotische planten en dieren 2016: de Unielijst.

Per medio augustus 2016 geldt het Europees verbod (EU-exotenverordening 1143/2014) op bezit, handel, kweek, transport en import van schadelijke exotische planten en dieren.

Hieronder de planten en dieren op de lijst van de Europese Commissie (Unielijst) die een bedreiging vormen voor de biodiversiteit.

Exotische planten en dieren op de lijst Europese Commissie (Unielijst):  

  • Unielijst

    Sinds 1 januari 2015 is in de Europese Unie EU-verordening 1143/2014 van kracht. Deze verordening heeft als doel de introductie, verspreiding en impact van invasieve exoten in Europa te beperken. Centraal in de verordening staat een lijst van soorten waarvan de negatieve effecten zodanig zijn dat gezamenlijk optreden op het niveau van de Unie gewenst is. Deze zogenaamde Unielijst is 3 augustus 2016 van kracht geworden.

    Waarom een EU-verordening?

    Invasieve exoten zijn een belangrijk en groeiend probleem in alle EU-lidstaten. Ze vormen een grote bedreiging voor de Europese biodiversiteit doordat ze inheemse soorten kunnen verdringen of zelfs doen uitsterven. Ecosystemen kunnen veranderen en ecosysteemdiensten (de directe en indirecte bijdragen van ecosystemen aan het menselijk welzijn) zoals bestuiving, watervoorziening en recreatie in de natuur kunnen worden aangetast. Een aantal invasieve exoten is ook schadelijk voor de gezondheid en/of veiligheid van mensen .

    Als een invasieve exoot in de natuur gevestigd is, zijn vaak aanzienlijke uitgaven nodig om de schade te herstellen en de invasieve exoot te verwijderen of om verdere verspreiding te voorkomen. Geschat wordt dat kosten in de lidstaten gezamenlijk ten minste € 12 miljard per jaar bedragen.

    Als een invasieve exoot zich gevestigd heeft in een lidstaat, kan hij op eigen kracht of door menselijk handelen zich verder verspreiden naar nabijgelegen landen. Daarom is een gezamenlijke Europese aanpak gewenst. Meer informatie vindt u op de EU-website.

    Deze soorten staan op de zogenaamde Unlielijst. Er zijn overgangsregelingen voor commerciële en niet-commerciële houders van Unielijst-soorten (RVO.nl)

     

    Per 3 augustus 2016 geldt een Europees verbod (EU-exotenverordening 1143/2014) op bezit, handel, kweek, transport en import van een aantal schadelijke exotische planten en dieren.

    Deze soorten staan op de zogenaamde Unielijst. U vindt deze Unielijst onderaan deze pagina. Alle soorten staan daar onder elkaar met een doorklik naar een pdf met meer informatie over de specifieke soort. Op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) vindt u de overgangsregelingen voor commerciële en niet-commerciële houders van unielijstsoorten.

    Deze invasieve exoten zijn op de Unielijst geplaatst omdat ze in delen van de EU schade toebrengen (of dat in de toekomst waarschijnlijk zullen gaan doen) aan de biodiversiteit en/of ecosysteemdiensten. Ze kunnen ook nadelige gevolgen hebben voor de menselijke gezondheid, veiligheid of de economie. Men mag onder andere geen handel drijven met een soort die op de Unielijst staat. Verder geldt voor lidstaten de plicht om in de natuur aanwezige populaties op te sporen en te verwijderen. En als dat niet lukt om de populatie zodanig te beheren dat verspreiding en schade zoveel mogelijk wordt voorkomen.

    Bestrijdingsmaatregelen zijn kostbaar, waardoor prioritering nodig is. Daarom heeft de NVWA op verzoek van het ministerie van Economische Zaken het document Onderbouwing strategie Unielijstsoorten gemaakt dat helpt bij:

    • het stellen van prioriteiten bij de aanpak van soorten
    • het maken van gezamenlijke afspraken tussen overheden, terreinbeheerders en andere betrokkenen.

    De Unielijst is een dynamische lijst. Op basis van risicobeoordeling kunnen soorten aan de lijst toegevoegd worden. Ook kunnen soorten weer van de lijst afgehaald worden als EU-regulering geen voordelen meer biedt. Het ligt echter in de lijn van de verwachting dat de komende jaren meerdere invasieve exoten van EU-belang op deze lijst geplaatst zullen worden.

    12 nieuwe soorten op Unielijst per 2 augustus 2017

    De Europese Unie voegt met ingang van 2 augustus 2017 nieuwe soorten toe aan de Unielijst. Dit zijn:

    • alligatorkruid (Alternanthera philoxeroides)
    • fraai lampenpoetsergras (Pennisetum setaceum)
    • gewone gunnera (Gunnera tinctoria)
    • Japans steltgras (Microstegium vimineum)
    • muskusrat (Ondatra zibethicus)
    • Nijlgans (Alopochen aegyptiacus)
    • ongelijkbladig vederkruid (Myriophyllum heterophyllum)
    • reuzenbalsemien (Impatiens glandulifera)
    • reuzenberenklauw (Heracleum mantegazzianum)
    • smalle waterpest (Elodea nuttallii)
    • wasbeerhond (Nyctereutes procyonoides)
    • zijdeplant (Asclepias syriaca)

    Per 2 augustus 2017 gelden voor deze soorten dezelfde verboden en overgangsregelingen als voor de andere soorten op de Unielijst.

    Niet elke exoot die schadelijk is in Nederland of andere delen van de EU staat op de Unielijst. Het kan zijn dat er nog geen risicobeoordeling voor die soort is gemaakt die voldoet aan de EU-criteria. Een andere reden kan zijn dat een meerderheid van de lidstaten tegen opname van de soort op de Unielijst is. De officiële bekendmaking van de Unielijst vindt u op de website EUR-Lex.

    Invasieve planten en dieren op de Unielijst

    Terrestrische planten

    Water- en oeverplanten

    Kijk voor meer informatie in de NVWA-veldgids invasieve waterplanten in Nederland

    Zoogdieren

     Vogels

     Reptielen/amfibieën

     Invertebraten

    Zoetwater invertebraten

     Vissen

Print Friendly, PDF & Email

Reageren is niet mogelijk