Valwild en de jachthouder 

Een dood ree of wild zwijn meenemen? FOUT, hartstikke Fout 

doodgereden sauBegrip: Valwild = wild dat op een andere manier is doodgegaan dan gejaagd. Dus een verkeersslachtoffer valt onder valwild.
Belangengroepen zijn druk bezig een scheiding aan te brengen in ‘anders doodgegaan dan gejaagd’ en slachtoffer van het verkeer.
Dit om de volgende reden. Van verkeersslachtoffers is de doodsoorzaak bekend en van al het andere niet. Enge ziektes, vorkelen, vergiftiging, ouderdom, noem maar op, kan de doodsoorzaak zijn.

Voorbeeld 1 Dood ree; 

Karel woont op nog geen kilometer afstand van het bos. Iedereen uit de buurt weet dat Karel de jager van het bos is. Iedereen uit de buurt die iets ongeregelds ziet in het bos, belt Karel. Zo ook op een donderdagmorgen in januari. “Karel, er ligt een dood ree in de berm bij hectometer paal 11.4”. “Dank je, ik ga er heen”. Karel gaat er inderdaad naar toe en vindt het ree, een geit. Zonde, dood zonde. Karel inspecteert het dier, waarschijnlijk aan de kop geraakt. De geit is nog warm, het ongeluk moet dus pas gebeurd zijn. Hij ontweidt het dier en doet haar in de wildbak in de kofferruimte van zijn auto. FOUT, HARTSTIKKE FOUT.

doodgereden reeHij mag het dier niet meenemen, hij mag het niet vervoeren, hij mag eigenlijk helemaal niets. Hij mag 112 bellen en doorgeven dat er een dood ree langs de kant van de weg ligt. De politie geeft het dan wel door aan de wegbeheerder en die moet het maar oplossen.
Of er is in de regio van Karel een speciale valwildregeling getroffen. Wat betekent dat gekwalificeerde mensen op basis van een aanwijzing voorzien van een verlof van de politie (WM4)voor het doden van gewond wild en losgebroken dieren, de dode geit mogen weghalen. Niemand zal waarschijnlijk iets zeggen van de handelingen van Karel, immers iedereen weet, ook de politie, dat Karel daar de jacht heeft. Maar wat Karel doet mag eigenlijk niet, bij de wet verboden.

Voor de duidelijkheid Welke wetten zijn van toepassing op het fenomeen valwild? Hoofdzakelijk de Flora- en faunawet, maar ook de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren.
Heel belangrijk criterium is de manier waarop een dood ree is verkregen.
–Afschot van reeën, dus doden door gebruik te maken van een kogelgeweer met een minimum kaliber dat 980 Joule op 100 meter afgeeft, is slechts toegestaan in het kader van beheer- en schadebestrijding conform art 3.17 Wnb, alsmede de Besluit Wet Natuurbescherming hoofdstuk 3.

In het kader van dit wetsartikel en AMvB krijgt de FBE op basis van een goedgekeurd faunabeheerplan een ontheffing van Gedeputeerde Staten (de Provincie is het bevoegde gezag). De FBE schrijft de ontheffing art 3.17 Wnb door naar de WBE’s en die weer naar de jachthouders en jagers. Met die ontheffing in je bezit is het dus toegestaan in de aangewezen perioden reeën te doden, te vervoeren en aan te bieden voor het voedselcircuit.

Val je buiten de periode, is het dier niet verkregen door afschot tijdens het jagen, heb je geen ontheffing en heb je toch een dood dier in je kofferbak dan ben je strafbaar. Of je nu een jachtakte hebt of niet maakt niets uit. Je mocht willen dat je geen jachtakte hebt wanneer de politie een proces verbaal opmaakt.

Voorbeeld 2  Gewond ree 

aangereden reegeitKarel krijgt een melding van een aanrijding. Hij gaat er heen. Ziet het dier en constateert dat het gewond is. Karel denkt dat het dier nog te redden is. Voorzichtig legt hij het dier in de auto en gaat ermee naar de dierenarts.

FOUT?

Nee, in dit geval niet. Karel mag het ree zelf vervoeren en naar de dierenarts brengen, mist hij dit voor het vervoer aanvangt meldt bij de politie en hiervoor toestemming krijgt van diezelfde politie, (lees meldkamer van de politie)

Zie art 3.17 Wnb  geeft hiervoor het navolgende aan;

  1. Aan een ieder wordt vrijstelling verleend van de verboden, bedoeld in de artikelen 3.2, zesde lid, en 3.6, tweede lid, van de wet, voor het vervoeren van een vogel of een ander dier met een dierenambulance.
  2. De vrijstelling, bedoeld in het eerste lid, geldt uitsluitend, indien de vogel of het andere dier binnen twaalf uur wordt overgedragen aan personen of instanties die krachtens de wet en de Wet dieren gerechtigd zijn uit het wild afkomstige dieren onder zich te hebben voor opvang en verzorging.

Medewerkers van de erkende reeënopvangcentra  met een dierenambulance mogen dus altijd een gewond ree ophalen en vervoeren naar hun opvang. Zij zijn namelijk hierdoor gerechtigd.(art 3.17 Wnb)

De dierenambulance mag alleen een gewond ree vervoeren. Ook gerechtigd is een persoon die door de Provincie voor dit doel conform art 3.15 Wnb is aangewezen . Of het verstandig is van Karel en of Karel’s handelen bijdraagt aan het welzijn van dat ree is discutabel. Misschien is het beter in het kader van ondragelijk lijden het ree te doden met de kogel.

Stel Karel doet dat. Is hij gerechtigd dat te doen of kan Karel zich beroepen op overmacht?

In de toegestane jachtperiode op het ree mag Karel (het is ook zijn eigen veld) probleemloos het ree snel en humaan uit haar lijden verlossen omdat hij gebruik maakt van zijn ontheffing om reeën te doden. Hij mag dat ook vervoeren en hij mag het ook het voedselcircuit inbrengen, mits het maar niet via een EEG erkende poelier is. Want het EEG circuit mag geen valwild accepteren. De poelier/klein -handelaar wel.

Nu doet Karel hetzelfde, alleen een paar maanden later, wanneer de afschotperiode voorbij is. Karel neemt zijn geweer mee van huis. Rijdt naar de plaats van de aanrijding die hem is gemeld. Karel vindt de reegeit en schiet het dier dood. Hij ontweidt het en laadt het in de achterbak van zijn auto. Hij is FOUT, HARTSTIKKE FOUT.

  • Hij mag zijn geweer niet van huis meenemen.
  • De ontheffing is niet meer van toepassing.
  • Hij jaagt in een periode dat er niet gejaagd mag worden.

Karel is behoorlijk strafbaar. Achteraf kan Karel zich altijd beroepen op overmacht en op de zorgplicht die de mens voor dieren heeft en evenzo op de verplichting om zwaar gewonde dieren uit hun lijden te verlossen.

Karel neemt zijn verantwoordelijkheid, maar die moet hij wel achteraf aantonen. Wettelijk gezien mag het niet. Bij valwild mag de eerlijke jager niet ingrijpen. Niet in het seizoen en niet buiten het seizoen. Valwild is wild dat dood is gegaan op een andere manier dan door afschot waarvoor de jachthouder een ontheffing heeft. Dus niet conform de ontheffing van art 3.17 Wnb. En is dat zo, dan ben je altijd fout, ook al is het in je eigen jachtveld. Niet voor niets wordt en is er in een aantal provincies hard gewerkt aan procedures om dit probleem op te lossen.

Zo is er in de provincie Utrecht een goedwerkende valwildregeling. In het grote gebied van de politieregio Noord en Oost-Gelderland opereert naar ieders tevredenheid de Stichting Groennetwerk, die alles met valwild naar behoren uitvoert.

Belangrijk in een valwildregeling is de wettelijke status van de persoon die iets met dat valwild moet doen (ophalen, doden, melden, etc). Een aanwijzing- (op de persoon) conform art 3.17 Wnb van  is een eerste vereiste. Hebben de aangewezen personen ook nog een verlof voor het voorhanden hebben van een vuurwapen om gewond wild en losgebroken dieren te doden (WM 4) dan kunnen zij hun taak echt naar behoren uitvoeren. Met losgebroken dieren worden bedoeld, bijvoorbeeld koeien op de weg, kangoeroes en andere, meestal gehouden dieren.

Veelal zijn de aangewezen personen Boa’s, maar bijvoorbeeld in de Achterhoek en Noord-brabant zijn ook jachtaktehouders aangewezen, omdat de Achterhoek niet genoeg Boa’s actief in de regio heeft.

De perikelen rond valwild zijn prima te op te lossen door in het bezit te komen van de aanwijzing. Het is niet ingewikkeld, maar je moet wel de juiste weg bewandelen. In je eentje aanvragen is niet verstandig.

  • Laat de FBE de onderbouwing geven in het Faunabeheerplan.
  • Geen onderbouwing in het Faunabeheerplan betekent geen aanwijzing en/of ontheffing.
  • Sluit organisatorisch aan op de Politieregio’s omdat de aanrijdingen aan de Meldkamer gemeld moeten worden.
  • Organiseer de inzet van de BOA’s en de jachtaktehouders. Dit kan als WBE , maar beter is dit als meerdere WBE’s of FBE af te spreken.

Het bevoegde gezag in deze is de Provincie. Die wijst aan. Belangrijk is voor het werkgebied van de samenwerkende WBE’s een rechtspersoon te maken (WBE’s zijn voor een groot deel al stichtingen). Hiervoor kan de FBE ook dienst doen, dit is al een stichting. Als stichting kun je vervolgens overeenkomsten af sluiten met de wegbeheerders over onkostenvergoedingen en de politie.

Effectief handelen.

Karel zit op de hoogzit voor het afschot op een vos en er komt een ree langs schuiven op twee poten. Dat arme beest redt het nooit. Wat mag en wat moet hij doen. In de afschotperiode op ree is het geen probleem. Karel pakt onmiddellijk zijn verantwoordelijkheid en schiet het dier dood. Hij maakt het schoon.

Artikel 3.24 Wnb: Een ieder die een in het wild levend dier doodt of vangt voorkomt dat het dier onnodig lijdt,  gebied hem zo te handelen. Wordt Karel er op aangesproken dan beroept hij zich op overmacht. Nogmaals in dit specifieke geval vindt de rechtvaardiging ook op basis van de aan hem verstrekte ontheffing reewild art 3.17 Wnb van handelen achteraf plaats op voorhand  waar meestal een regeling is voor gewonde reeën, waarvoor extra afschot zeemerken beschikbaar zijn per Wbe.

Karel zal uit verantwoordelijkheidsgevoel hetzelfde handelen. Dat is ook goed. Artikel 3.24 Wnb en de gezondheids- en welzijnswet voor dieren alsmede Art. 2, zakelijk worden aan gemerkt. Veelal voorziet de ontheffing, art 3.17 Wnb in een mogelijkheid tot noodzakelijk afschot ter voorkoming van onnodig lijden.

Valwild mag wel aan gecertificeerde lokale wildbedrijven worden verkocht/geleverd, maar niet aan Europees geregistreerde wildbedrijven en weer wel aan een poelier of direct naar het restaurant. Het eerste deel van de verklaring wildhygiëne (jager) maar buiten de jachtperiode.

In de ontheffingen in Gelderland bijvoorbeeld staat voor elke grofwildsoort de volgende zinsnede: ‘Van het jaarlijks vastgestelde aantal af te schieten dieren mag maximaal 10% worden afgeschoten in verband met ziekte of ernstige verminkingen buiten de reguliere afschot periode. Algemene zorgplicht van de Flora- en faunawet gebied hem zo te handelen. Wordt Karel er op aangesproken dan beroept hij zich op overmacht. Nogmaals in dit specifieke geval vindt de rechtvaardiging van handelen achteraf plaats op voorhand (Artikel 3.24 Wnb).

Kan een autobestuurder een stuk wild claimen?

Vroeger bestonden regelingen tussen wegbeheerders, politie en poelier over het ophalen van dood wild langs de weg. In dezelfde regeling was voorzien dat de bestuurder van het betrokken voertuig de geldelijke opbrengst van het dode dier (vlees) kon claimen. Voor de duidelijkheid, vroeger was dit een plaatselijk ingestelde regeling. Het was geen verplichting voortkomende uit de wet.

In Noord-Oost Gelderland bijvoorbeeld wordt nu aan de bestuurders niets meer uitgekeerd. Ontstane schade is eventueel op de verzekering te verhalen. Dat hangt af van de polisvoorwaarden. Strafbaar feit Het doodrijden van een stuk grofwild is strafbaar. Dus de bestuurder belonen met de op brengst van het vlees zou toch al te gek zijn.

Zie voor de aansprakelijkheid van ongevallen met wild; Wild op de weg

Bron: Nr 58 Crapeolus Vereniging Het Reewild

Print Friendly, PDF & Email

Reageren is niet mogelijk