Op 4 juni vond in de Tweede Kamer het commissiedebat Natuur plaats. Het debat liet zien dat de rol van jagers binnen natuur- en faunabeheer breed wordt erkend. Tegelijkertijd staan er de komende periode belangrijke discussies op de agenda over de toekomst van het jacht- en faunabeheer. Naar aanleiding van het debat heeft JA21-Kamerlid Diederik Boomsma een tweeminutendebat aangevraagd. Daarmee bestaat de mogelijkheid dat er nog vóór het zomerreces moties worden ingediend over onderwerpen die tijdens het debat aan de orde kwamen. Hieronder de belangrijkste punten voor de NOJG.

Erkenning voor de rol van jagers

Vanuit meerdere Kamerfracties én vanuit de minister werd benadrukt dat jagers een belangrijke bijdrage leveren aan natuurbeheer, populatiebeheer en het beperken van faunaschade. Jacht werd daarbij niet uitsluitend benaderd als recreatieve activiteit, maar nadrukkelijk als onderdeel van verantwoord beheer van wilde dieren.

Goed fauna- en schadebeheer blijft noodzakelijk

Tijdens het debat was er veel aandacht voor de toenemende schade aan landbouw, natuur en verkeersveiligheid door bepaalde diersoorten. Kamerleden onderstreepten het belang van effectief faunabeheer om deze schade te beperken. Ook de minister gaf aan dat goed georganiseerd beheer noodzakelijk blijft en dat jagers daarbij een belangrijke uitvoerende rol vervullen.

Balans tussen natuur, landbouw en maatschappij

Een terugkerend thema was de zoektocht naar een goede balans tussen natuurbescherming, landbouwbelangen en maatschappelijke belangen. Verschillende Kamerleden wezen erop dat natuurbeleid niet los kan worden gezien van de praktijk. De minister gaf aan dat het beleid erop gericht blijft om natuurwaarden te beschermen, terwijl tegelijkertijd ruimte moet blijven bestaan voor beheer waar dat nodig is.

Aandacht voor uitvoerbare regelgeving

Meerdere Kamerleden spraken hun zorgen uit over de uitvoerbaarheid van regelgeving rond jacht en faunabeheer. Daarbij werd onder meer gewezen op verschillen tussen provincies en de behoefte aan meer landelijke regie. De minister gaf aan oog te hebben voor deze zorgen, maar benadrukte ook dat Nederland gebonden blijft aan bestaande wettelijke kaders en Europese verplichtingen.

Discussie over de toekomst van de jacht

Tijdens het debat werd ook gesproken over mogelijke verruiming van de mogelijkheden binnen de jacht. Sommige partijen pleitten voor aanpassingen van het huidige stelsel, terwijl anderen juist vroegen om strengere regels. De minister stelde zich hierin terughoudend op. Volgens hem moeten eventuele wijzigingen zorgvuldig worden onderbouwd en worden meegenomen in de lopende evaluatie en de voorgenomen stelselwijziging van het jacht- en faunabeheer.

Samenwerking blijft essentieel

Tot slot werd breed benadrukt dat goed faunabeheer alleen mogelijk is wanneer jagers, boeren, terreinbeheerders, provincies en overheid samenwerken. Juist die samenwerking werd door zowel Kamerleden als de minister gezien als een belangrijke voorwaarde om de uitdagingen rondom natuurbeheer en faunaschade effectief aan te pakken.

Hierbij de betreffende vergunning, die als maatwerkbesluit onder de Omgevingswet is omschreven. Deze vergunning mag uitsluitend worden gebruikt in combinatie met de door de FBE verstrekte vergunning voor populatiebeheer van de grauwe gans aan jachtaktehouders en WBE’s (zie bijlage bij het PCP-dossier).

Aanvraag voor maatwerkbesluit om luchtdrukgeweren met dempers toe te staan voor populatiebeheer van grauwe ganzen in Fryslän is goedgekeurd. Het besluit geldt voor afschot van koppelvormende ganzen en in de maanden april t/m september, met specifieke eisen aan het wapen en munitie. Bezwaar kan binnen zes weken worden ingediend bij Gedeputeerde Staten.

Een maatwerkbesluit wordt verleend voor het gebruik van een luchtdrukgeweer met demper voor populatiebeheer van grauwe ganzen. De vergunning geldt voor het gehele werkgebied van de FBE, met uitzondering van Natura 2000-gebieden en specifieke ganzenfoerageergebieden. Alleen personen met een geldige machtiging voor de vergunning populatiebeheer mogen gebruikmaken van dit besluit.

Omgevingsvergunning verleend voor populatiebeheer van grauwe ganzen in Fryslân, met uitzondering van Natura 2000-gebieden, voor de periode 2025-2029. De vergunning omvat afschot, legselbeheer en nestbehandeling, maar niet voor grote Canadese ganzen of ruivangsten. De vergunninghouder is verantwoordelijk voor naleving van de voorschriften en jaarlijkse rapportage.

Omgevingsvergunning voor ganzenbeheer in Fryslân, geldig tot 31 december 2029. De vergunning omvat afschot, legselbeperking en ruivangsten van grauwe en grote Canadese ganzen, met specifieke regels voor jachttijden, gebruik van geluiddempers en zorgplicht. De vergunning kan worden ingetrokken als de zomerschade onder € 500.000,- blijft of als de populatie van de grauwe gans onder de GRP daalt.

Een omgevingsvergunning wordt verleend voor het afschieten van koppelvormende grauwe ganzen, beperken van legsels en beheerafschot van standganzen in Fryslân. De maatregelen zijn gericht op het terugdringen van de ganzenpopulatie en het voorkomen van landbouwschade. In Natura 2000-gebieden is aanvullende vergunning vereist, tenzij de maatregelen in beheerplannen zijn opgenomen.

Een omgevingsvergunning is vereist voor flora- en fauna-activiteiten, zoals het afschieten van ganzen, vanwege de schade aan gewassen. De provincie Fryslân wil de schade door ganzen, met name de grauwe gans, verminderen en heeft een gebiedsgerichte aanpak ontwikkeld. De vergunning is verleend voor afschot van ganzen, met specifieke voorwaarden voor periode, tijd, locatie en middelen, om de populatie effectief te beheren.

Vergunning verleend voor populatiebeheer van grauwe ganzen in Fryslân, met uitzondering van Natura 2000-gebieden en ganzenfoerageergebieden. Beheermaatregelen, waaronder het doden van ganzen, zijn toegestaan om gewasschade te beperken, mits de gunstige staat van instandhouding (SVI) niet in gevaar komt. Jaarlijkse tellingen en verslaglegging zorgen voor monitoring en aanpassing van het beheer indien nodig.

Omgevingsvergunning met voorschriften en beperkingen voorkomt schadelijke gevolgen voor natuurwaarden. Wettelijke zorgplichten uit artikelen 11.6 en 11.27 van het Bal blijven van kracht.

Opmerkingen

De voorwaarden in deze vergunning voor het gebruik van een kogelgeweer gelden eveneens voor het gebruik van een PCP-buks.
De houder van deze vergunning (zoals jagers of grondgebruikers met ganzenschade) of de WBE mag deze vergunning doorschrijven aan derden die de uitvoering op zich nemen. Dit geldt dus ook voor personen die gebruikmaken van een PCP-buks in plaats van een kogel- of hagelgeweer op basis van een jachtakte of vuurwapenverlof.

In de nieuwsbrief van de FBE-coördinator ganzen, waarin – net als bij de vergunning voor rattenbestrijding – opnieuw een koppeling wordt gemaakt met het vooraf moeten aanvragen van een “draagverlof” bij de politie. Na registratie van het betreffende PCP-wapen mag deze pas door de eigenaar/gebruiker worden ingezet voor dit doel, op het terrein waarop de vergunning betrekking heeft en met toestemming van de grondeigenaar.

Aandachtspunten

Het bevoegd gezag lijkt via dit “verplichte” draagverlof te proberen om eigenaren en PCP-buksen te registreren. Dit verlof zou nodig zijn om vast te stellen dat het betreffende wapen beschikt over voldoende mondingsenergie en dat geschikte (vervormende) munitie wordt gebruikt.

Voor het verstrekken van een dergelijk draagverlof voor een PCP-buks lijkt echter geen duidelijke juridische basis te bestaan. Een PCP-buks (of andere niet-vuurwapen) mag immers, mits niet schietklaar en ongeladen en verpakt in een degelijke foudraal, vrij worden vervoerd. De wet verplicht een gebruiker niet om voor legaal gebruik op particulier terrein (zoals schietsport) een vervoers- of draagverlof te hebben. Handhaving hierop lijkt daarom niet mogelijk en een proces-verbaal bij het ontbreken van een dergelijk verlof ligt juridisch niet voor de hand.

Tegelijkertijd wordt het draagverlof gepresenteerd als een “redelijke eis” om te waarborgen dat met voldoende mondingsenergie en geschikte munitie op grauwe ganzen wordt geschoten, vergelijkbaar met de aanpak bij rattenbestrijding.

Samenvatting

Iemand die beschikt over een PCP-buks met:

• een mondingsenergie van minimaal 90 joule,
• een kaliber van minimaal .22 inch,
• en gebruikmaakt van vervormbare munitie,

kan – mits voldaan wordt aan de volgende voorwaarden:

• een grondgebruikersverklaring met toestemming,
• een (doorgeschreven) maatwerkbesluit voor populatiebeheer van grauwe ganzen,
• geen bezwaar van de lokale jachtaktehouder,

theoretisch ganzen doden met een PCP-buks, al dan niet voor consumptie. Voor ratten geldt een aparte ontheffing, maar met vergelijkbare registratie-eisen rond het zogenaamde draagverlof.

De gebruiker moet dan wel bereid zijn een draagverlof aan te vragen en zijn persoonsgegevens en wapenspecificaties bij de politie te laten registreren.

Bronnen:

De provincie Groningen heeft aangekondigd het beheer van de invasieve exoten wasbeer (Procyon lotor) en wasbeerhond (Nyctereutes procyonoides) te willen intensiveren. In dit kader wordt ingezet op een uitbreiding van de bestrijdingsmogelijkheden, mede ter bescherming van inheemse soorten en ter voorkoming van verdere vestiging en verspreiding.

Beide soorten zijn opgenomen op de Unielijst van invasieve uitheemse soorten als bedoeld in Verordening (EU) nr. 1143/2014. Lidstaten zijn op grond hiervan verplicht passende maatregelen te treffen gericht op preventie, vroegtijdige signalering, snelle uitroeiing en beheersing. De aanwezigheid van deze soorten in Groningen wordt beschouwd als een ecologisch risico, met name vanwege predatie op grondbroedende vogels en de mogelijke overdracht van pathogenen op wilde fauna, gehouden dieren en in voorkomende gevallen de mens.

Ter uitvoering van deze verplichtingen werkt de provincie samen met relevante stakeholders, waaronder terreinbeherende organisaties en bevoegde instanties in Duitsland, gezien het grensoverschrijdende karakter van de verspreiding. De huidige beheermaatregelen omvatten onder meer het gebruik van vangmiddelen en afschot binnen de geldende wettelijke kaders. De provincie onderzoekt en beoogt een verruiming van deze mogelijkheden, waaronder het toestaan van nachtelijk afschot, gelet op het overwegend nachtactieve gedrag van beide soorten en de daarmee samenhangende effectiviteit van beheermaatregelen.

De provincie roept burgers op om waarnemingen van wasberen en wasbeerhonden te melden. Deze meldingen vormen een essentieel onderdeel van de monitoring en dragen bij aan een adequaat beeld van verspreiding en populatieontwikkeling. Op basis hiervan kunnen bevoegde instanties gerichte en proportionele maatregelen treffen. Meldingen kunnen worden doorgegeven via de provincie, terreinbeherende organisaties of erkende registratiesystemen zoals waarneming.nl.

De wasbeer is herkenbaar aan een grijsbruine vacht, een karakteristiek donker masker rond de ogen en een geringde staart. De wasbeerhond vertoont morfologisch meer gelijkenis met een kleine vos, met een gedrongen lichaamsbouw en een egaal gekleurde staart. Beide soorten zijn voornamelijk actief gedurende de schemering en nacht.

Via dit bericht informeren wij u graag over de actuele stand van zaken rondom de gebiedsgerichte aanpak van het populatiebeheer van de grauwe gans in Fryslân.

In de bijlage vindt u een korte nieuwsbrief met een update over:
* de voortgang van de gebiedsplannen ganzenbeheer; 
* de eerste resultaten van het afschot van grauwe ganzen in 2026; 
* het legsel-beheer van de grauwe gans; 
* en de aankomende juli-telling ganzen.

Wij willen alle betrokken partijen bedanken voor hun inzet en betrokkenheid bij het beheer van de grauwe gans en de totstandkoming van de gebiedsplannen. De komende periode worden de gesprekken binnen de verschillende deelgebieden voortgezet en verder uitgewerkt. Heeft u naar aanleiding van de nieuwsbrief vragen, opmerkingen of aanvullende informatie, dan horen wij dat uiteraard graag.

Met vriendelijke groet,
namens de FBE Fryslân;
Marjolein Samplonius 
m.samplonius@fbefryslan.nl ” 

Met vriendelijke groet,
Nikkie van Grinsven

Procesmanager FBE Fryslân
T: 06 10161572
M: n.vangrinsven@fbefryslan.nl
W: www.fbefryslan.nl

In april 2026 zijn in twee afzonderlijke gebieden, gelegen in de provincies Friesland en Overijssel, meerdere dode en verzwakte hazen (Lepus europaeus) aangetroffen. De betrokken dieren vertoonden een duidelijke conditievermindering, gekenmerkt door vermagering, verminderd vluchtgedrag en een toenemende apathie in de eindfase van het ziekteproces. Uit beide gebieden is één kadaver veiliggesteld en aangeboden voor pathologisch onderzoek bij het Dutch Wildlife Health Centre (DWHC).

Het betrof in beide gevallen volwassen mannelijke hazen. Pathologisch onderzoek toonde ernstige, acute ontstekingsprocessen aan in onder meer de longen, lever en milt, gepaard gaand met weefselnecrose. Bij één individu werd daarnaast een lichte infectie met Coccidia spp. in het darmkanaal vastgesteld, terwijl bij het andere dier een besmetting met de nematode Trichostrongylus retortaeformis werd aangetoond. Moleculair diagnostisch onderzoek (PCR) bevestigde bij beide dieren de aanwezigheid van Francisella tularensis, de verwekker van tularemie (hazenpest).

Tularemie bij wilde fauna

Tularemie is een bacteriële zoönose die wordt veroorzaakt door Francisella tularensis en die kan leiden tot ernstige ziekte en sterfte bij een breed scala aan diersoorten. De bacterie is aangetoond bij zoogdieren, vogels, reptielen, amfibieën en diverse geleedpotigen, waaronder insecten en teken. De gevoeligheid voor infectie en het klinisch verloop variëren echter sterk per diersoort.
Met name haasachtigen en knaagdieren worden beschouwd als gevoelige soorten en spelen mogelijk een rol in het natuurlijke reservoir en de epidemiologie van de ziekte. De verspreiding van tularemie in Nederland wordt gemonitord; een overzicht van bevestigde gevallen bij wilde dieren sinds 2013 tot en met medio mei 2026 is weergegeven in de bijbehorende verspreidingskaart.

Klinisch verdachte hazen vallen in het veld vaak op door afwijkend gedrag. Zij tonen een verminderde schuwheid, een wankele of schommelende gang en een duidelijke apathie. Deze symptomen zijn echter niet specifiek voor tularemie en kunnen ook bij andere aandoeningen voorkomen. Vanwege het zoönotisch karakter van de ziekte wordt met klem geadviseerd om zieke of dode hazen niet met blote handen aan te raken en passende hygiënemaatregelen in acht te nemen.

Tularemie en honden

Ook honden, met name jachthonden, kunnen in contact komen met de bacterie wanneer zij dode hazen opnemen of consumeren. In vergelijking met haasachtigen zijn honden relatief weinig gevoelig voor Francisella tularensis. Indien besmetting optreedt, blijft het klinisch beeld doorgaans beperkt tot milde en aspecifieke symptomen, zoals tijdelijke anorexie, lichte koorts en verminderde activiteit.

Het is echter van belang te onderkennen dat kadavers van hazen ook andere pathogenen kunnen bevatten waarvoor honden wél gevoelig zijn. Om die reden wordt afgeraden om honden in contact te laten komen met dode hazen of hen rauw hazenvlees of slachtafval te voeren.
Indien een hond ziekteverschijnselen ontwikkelt na contact met een zieke of dode haas, wordt geadviseerd om contact op te nemen met een dierenarts. Aanvullend diagnostisch onderzoek, zoals serologisch of moleculair bloedonderzoek, kan in dat geval overwogen worden.

Bron: DWHC

De documentaire ‘Natuur houdt zich niet aan natuurbeleid’ van onderzoeksjournalist Robert Ellenkamp wordt woensdagavond 3 juni voor het eerst getoond aan het grote publiek via een livestream. De film is alleen exclusief na aanmelding te bekijken.

Onderzoeksjournalist en hoofdredacteur Robert Ellenkamp onderzocht hoe de natuur zich de afgelopen dertig jaar heeft ontwikkeld en bezocht daarvoor vijf natuurgebieden. De officiële première was begin mei in Arnhem, waar de film werd getoond aan onder meer de Gelderse politiek en Kamerleden van CDA en BBB.

De documentaire, die circa 45 minuten duurt, wordt woensdagavond 3 juni om 20.00 uur voor het eerst online vertoond via een livestream. Vervolgens is er een gesprek met Robert Ellenkamp en Henk Rampen, oud-regiomanager van Natuurmonumenten. Kijkers kunnen vragen aan beide heren stellen.

De documentaire over het Nederlandse natuurbeleid heeft direct een discussie op gang gebracht over de noodzaak tot meer samenwerking en flexibiliteit. De centrale boodschap: ga het gesprek aan met zowel natuurorganisaties als boeren en doorbreek bestaande tegenstellingen.

Tijdens de première van de documentaire *‘Natuur houdt zich niet aan natuurbeleid’* in Arnhem benadrukte Hermen Vreugdenhil, directeur van agrarisch collectief Rivierenland, dat duidelijke kaders belangrijk zijn, maar dat de uitvoering vooral bij mensen in het veld moet liggen. Volgens hem is samenwerking tussen boeren, natuurorganisaties en vrijwilligers essentieel om natuurdoelen te realiseren.

Uit de documentaire van Agrio-hoofdredacteur Robert Ellenkamp blijkt dat agrarische technieken in sommige gevallen noodzakelijk zijn om specifieke doelsoorten te behouden. Op verschillende onderzochte locaties, waaronder de Gelderse Poort en het Vragenderveen, blijkt dat de natuur zich vaak anders ontwikkelt dan beleidsmatig gewenst. Zo groeien open gebieden zonder actief beheer geleidelijk dicht tot bos, wat ten koste kan gaan van pionierssoorten.

Volgens Vreugdenhil biedt agrarisch natuurbeheer kansen om de kloof tussen landbouw en natuur te verkleinen. Door een betere aansluiting tussen natuurgebieden en omliggende landbouwgrond ontstaat een wisselwerking waarvan soorten profiteren. Dit draagt bovendien bij aan de betrokkenheid en trots van boeren en bewoners bij hun landschap. Tegelijkertijd wijst hij op de beperkingen van huidige regelgeving en financiering, die sterk gericht zijn op specifieke gebieden en daardoor flexibiliteit in de praktijk beperken.

Rentmeester Age Fennema plaatste daarbij een kanttekening. Hij erkent dat meer dynamiek in het natuurbeleid wenselijk is, maar benadrukt dat regels noodzakelijk blijven, zeker in gebieden waar de natuur onder druk staat, zoals heide- en stuifzandgebieden. Volgens hem vraagt effectief natuurbeheer om gebiedsgerichte keuzes en duidelijke kaders, ook als die soms lastig zijn voor betrokken partijen.

De politieke reacties op de documentaire onderstrepen de verdeeldheid. Tweede Kamerlid Caroline van der Plas (BBB) stelde dat boeren vooral behoefte hebben aan erkenning en dat het huidige natuurbeleid veel gezinnen in de knel heeft gebracht. Zij ziet de documentaire als een belangrijk signaal, juist omdat ook mensen uit de natuursector zelf kritiek uiten op het bestaande beleid.

CDA-Kamerlid en melkveehouder Jan Arie Koorevaar noemde de documentaire een eyeopener en pleitte voor meer flexibiliteit in resultaatsverplichtingen voor terreinbeherende organisaties. Volgens hem is het belangrijk om op gebiedsniveau het gesprek aan te gaan met zowel natuur- als landbouwpartijen, zodat er een gezamenlijke dynamiek ontstaat.

Ook vanuit provinciaal bestuur klinkt de roep om verandering. BBB-gedeputeerde Harold Zoet benadrukte dat natuurdoelen momenteel te star worden gehanteerd, waardoor bijvoorbeeld vergunningverlening voor verduurzaming van landbouwbedrijven vastloopt. Hij pleit voor een systeem dat beter kan meebewegen met de praktijk.

Tot slot wees Joost Gransberg van de Federatie Particulier Grondbezit op de gevolgen van doorgeschoten regelgeving. Hij gaf het voorbeeld van een grondeigenaar die bij het kappen van een boom direct als verdachte van een economisch delict wordt aangemerkt, terwijl er vaak sprake is van zorgvuldig en langdurig beheer.

Bronnen

Aanmelden is mogelijk via deze link. Hiervoor geldt: vol = vol!

Wil je meer weten over deze documentaire, de totstandkoming en waar je de documentaire verder kunt zien? Bekijk dan de website https://natuurdocu.nl/

Het schieten van hazen in de provincie Zeeland mag alleen in het jachtseizoen van 15 oktober tot en met 31 december. De rest van het jaar blijft de jacht voor het bestrijden van landbouwschade voorlopig verboden. Dit blijkt uit een uitspraak van de Raad van State.

De provincie Zeeland had de Faunabeheereenheid Zeeland een ontheffing verleend om ook buiten het jachtseizoen hazen te bestrijden in het kader van schadebestrijding. Deze ontheffing werd aangevochten door Fauna4Life, waarvan het beroep door de Raad van State gegrond is verklaard.

Onvoldoende onderbouwing schade

Volgens de Raad van State heeft de provincie onvoldoende actuele gegevens overgelegd waaruit blijkt dat hazen substantiële landbouwschade veroorzaken. Daarnaast moet beter worden gemotiveerd waarom minder ingrijpende, diervriendelijkere maatregelen niet volstaan.
De rechter wijst daarbij onder meer op het gebruik van schrikdraad rond percelen met suikerbieten. Hoewel de provincie stelt dat dit voor boeren te kostbaar is, merkt de Raad van State op dat het IRS (kenniscentrum voor de suikerbietenteelt) deze maatregel juist aanbeveelt.
Ook alternatieven zoals het weren van hazen met geur- en smaakstoffen zijn volgens de rechter onvoldoende onderzocht. De provincie wees deze middelen af vanwege het vermeende gebruik van chemische stoffen, terwijl er volgens de Raad van State ook plantaardige varianten beschikbaar zijn.

Langlopende procedure

De kwestie rond de hazenjacht in Zeeland speelt al meerdere jaren. In 2020 verleende de provincie een ontheffing nadat de haas op de Rode Lijst was geplaatst. Deze werd in 2021 door de rechtbank Zeeland-West-Brabant vernietigd na bezwaar van Fauna4Life. Vervolgens stelde de provincie hoger beroep in bij de Raad van State.

De zaak werd in mei 2024 behandeld, waarna pas twee jaar later uitspraak volgde. Het hoger beroep van de provincie is ongegrond verklaard. Zeeland moet nu opnieuw beslissen op de bezwaren van Fauna4Life en daarbij actuele en deugdelijk onderbouwde gegevens betrekken.
Vanwege de overschrijding van de redelijke termijn – de zaak lag 16 maanden te lang bij de Raad van State – is de Staat veroordeeld tot betaling van €1.500 schadevergoeding aan Fauna4Life.

Vogelgriep en jachtsoorten

Sovon Vogelonderzoek Nederland heeft in dit rapport onderzocht wat de mogelijke gevolgen zijn van vogelgriep voor drie bejaagbare vogelsoorten in Nederland: de Wilde Eend, Fazant en Houtduif. De kernvraag was of extra sterfte door hoogpathogene aviaire influenza (HPAI), samen met jacht, kan bijdragen aan een verdere verslechtering van de staat van instandhouding (SvI) van deze soorten.

De aanleiding voor het onderzoek ligt in het toenemende belang van vogelgriep als factor in de vogelpopulaties. Sinds de eerste grote uitbraak in 2016 is HPAI in Nederland herhaaldelijk vastgesteld bij wilde vogels, soms met aanzienlijke sterfte tot gevolg. De recente toename van HPAI bij levende Wilde Eenden in het najaar van 2025 en begin 2026 onderstreept volgens het rapport dat de situatie actueel en relevant blijft.

Het rapport laat zien dat alle drie de onderzochte soorten al in een ongunstige staat van instandhouding verkeren. De Wilde Eend kent al jaren een dalende trend, zowel onder broedvogels als niet-broedvogels, met een afname van minder dan 5 procent per jaar. De Fazant laat eveneens een dalende lijn zien, terwijl de Houtduif vooral bij de wintervogels sterk terugloopt. Alleen bij de broedpopulatie van de Houtduif is in de laatste jaren een lichte groei zichtbaar.

De studie laat zien dat vogelgriep bij alle drie de soorten is vastgesteld, maar dat de precieze gevolgen voor overleving en populatiedynamiek lastig exact te meten zijn. Voor de Wilde Eend is de aanwezigheid van HPAI het duidelijkst en het meest zorgelijk, mede doordat deze soort al onder druk staat door andere factoren. Voor Fazant en Houtduif is de relatie met vogelgriep minder sterk en is de beschikbare monitoring beperkter.

Sovon werkte vervolgens met scenario’s waarin een eenmalige sterfte van 10, 20 of 40 procent werd doorgerekend. Daaruit blijkt dat zo’n extra sterfte de populaties tijdelijk kan verlagen, maar in de meeste gevallen niet direct leidt tot een andere categorie in de staat van instandhouding. De Wilde Eend is het meest kwetsbaar: bij een sterfte van 40 procent kan vooral de broedpopulatie sterk terugvallen en raakt een gunstige toestand verder uit beeld.

Voor de Fazant laat het rapport zien dat een eenmalige sterftegolf wel invloed heeft op de aantallen, maar niet op de SvI-beoordeling. De soort heeft volgens de analyse voldoende herstelpotentieel, al is dat herstel afhankelijk van gunstige omstandigheden en het verminderen van bestaande drukfactoren. Voor de Houtduif geldt iets vergelijkbaars: zowel broed- als niet-broedpopulaties kunnen terugvallen, maar de SvI blijft onder de onderzochte scenario’s gelijk.

Een belangrijke conclusie van Sovon is dat extra sterfte door vogelgriep het herstel van populaties onder druk zet. Vooral bij de Wilde Eend kan een combinatie van HPAI en andere sterftebronnen leiden tot een verdere achteruitgang. Daarom kan het tijdelijk beperken of opschorten van jacht tijdens een uitbraak bijdragen aan sneller herstel van de populatie, ook al verandert dat op zichzelf niet direct de SvI-categorie

Kort samengevat stelt het rapport dat vogelgriep een reële extra drukfactor is voor bejaagbare vogelsoorten die al kwetsbaar zijn. De Wilde Eend springt eruit als de soort met het grootste risico op verdere verslechtering, terwijl Fazant en Houtduif vooral te maken hebben met tijdelijke afnames zonder directe verandering van hun SvI. Het beperken van extra sterftebronnen kan volgens Sovon helpen om herstel te ondersteunen en verdere vertraging te voorkomen

Bron:

-Bijlage-260602-Rapport-SOVON.pdf

Onderstaand nieuwsbericht is namens de FBE verzonden naar de WBE’s en jachtaktehouders:

“Beste WBE’s, jagers, agrariërs en overige belanghebbende,

De afgelopen periode zijn bij de FBE meerdere vragen binnengekomen vanuit jagers, agrariërs en WBE’s over de uitvoering van schadebestrijding en populatiebeheer in de provincie Groningen. Omdat deze vragen door meerdere personen in het veld werden gesteld, en mede op verzoek vanuit het veld, kiezen wij ervoor de beantwoording hiervan breder te delen middels dit nieuwsbericht.

Zon- en feestdagen

Wij willen verduidelijken dat schadebestrijding en populatiebeheer op grond van provinciale vergunningen en machtigingen in de provincie Groningen wel mogen plaatsvinden op zon- en feestdagen. De beperking voor zon- en feestdagen geldt uitsluitend voor de jacht op wildsoorten en activiteiten op grond van de landelijke vrijstelling. Deze landelijke vrijstelling is in de provincie Groningen momenteel niet van toepassing. Dat betekent dat fauabeheer, niet zijnde jacht, zoals ganzenbeheer en predatiebeheer, wel op zon- en feestdagen mogen plaatsvinden.

Bijgevoegd is tevens hieronder de e-mail van de provincie Groningen waarin dit door hun is bevestigd.

Bufferwerking Natura 2000-gebieden en ganzenfoerageergebieden

Een andere veelvoorkomende vraag betreft de zogenaamde “bufferwerking” rondom Natura 2000-gebieden en ganzenfoerageergebieden bij de uitvoering van ganzenbeheer of predatiebeheer. Wij willen verduidelijken dat er in de provincie Groningen geen sprake is van een vaste bufferzone rondom Natura 2000-gebieden of ganzenfoerageergebieden waar geen faunabeheer zou mogen plaatsvinden.

Wel dient een jager bij een verjaag of beheeractie altijd rekening te houden met mogelijke verstoring als afschot plaatsvindt nabij kwetsbare natuurwaarden of Natura 2000-gronden. Deze afweging behoort tot de normale professionele verantwoordelijkheid van de uitvoerende jager. Dit verschilt in feite niet van andere situaties in het veld, waarbij een jager voortdurend moet beoordelen of een schot niet alleen veilig en uitvoerbaar is, maar waarbij ook rekening wordt gehouden met aanwezige natuurwaarden, zoals bijvoorbeeld broedende weidevogels of een dassenburcht. De beoordeling van locatie, omstandigheden en mogelijke verstoring blijft daarmee maatwerk binnen de bestaande wettelijke kaders en verantwoordelijkheden van de jager.

Wij hopen dat hiermee meer duidelijkheid is ontstaan binnen het veld. Iedereen bedankt voor zijn of haar inzet. Bij aanvullende vragen kan altijd rechtstreeks contact worden opgenomen met de lokale WBE of de FBE Groningen.

Met vriendelijke groet,

Faunabeheer eenheid Groningen

info@fbegroningen.nl“

 Met vriendelijke groet,

Nikkie van Grinsven

Stichting Faunabeheer Eenheid Groningen
Postbus 20, 9300 AA Roden
📞 06 – 10161572 | ✉️ n.vangrinsven@fbegroningen.nl
🌐 www.fbegroningen.nl