Natura 2000 gebieden zijn geen natuurreservaten

Geen ander Europees land heeft zo groot areaal Natura 2000 aangewezen als Nederland. Dit EU beleid van bescherming van leefomgevingen is bevordering van biodiversiteit van hierin voorkomende inheemse soorten flora & fauna. Door bescherming van reeds aanwezige habitattypes wil men daarin voorkomende flora & fauna soorten beschermen en hun instandhouding zeker stellen. Naast Natura 2000 gebieden kennen we ook Natuurreservaten. Natuurreservaten hebben een totaal beschermde status, Natura 2000 gebieden zijn in of naast bestaand gebruik voorkomende landschapstypen (biotopen) die verdienen  bewaard te blijven. Natura 2000 is gericht op  leefgebieden voor inheemse flora en fauna, de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn (ook EU wetgeving!), richten zich specifiek op bescherming van soorten flora en fauna, die dat verdienen. Natura 2000 gebieden vallen (nu nog) onder de NatuurBeschermingswet, in 1998 gewijzigd, en zijn vanaf toen alleen gericht op GEBIEDBESCHERMING. De bescherming van dieren zelfis in Nederland nu geregeld in de Flora en Fauna wet, (straks de Wet Natuurbescherming), die op zijn beurt refereert aan de EU vogelrichtlijn en de EU habitatrichtlijn.

Toen de natuurbeschermingswet werd aangepast, en de nadruk lag op gebiedsbescherming, is een politieke weg aangeduid die het beheersaspect op fauna soorten alleen erkent als verboden indien er sprake is van bedreiging van soorten. Er is geen prioriteit toegekend aan de noodzaak daarin voorkomende fauna, net als het landschap zelf, te beheren en in een balans tot de biotoop en elkaar te laten voorkomen. Bij vaststelling van dit leefgebiedbeleid waren destijds geen grondgebruikers en jagers betrokken, het was een feestje van natuurbeschermende instanties die op dat moment in de politieke arena groen licht hadden voor ongebreidelde beschermende maatregelen met daarbij totale vermijding en ontkenning van fauna beheer op basis van de EU biodiversiteit grondslagen.

In bovenstaande stapeling van verplichtingen en doelstellingen, waarbij omringende grondgebruikers en hun jagers  niet zijn gehoord, ligt de kiem van het huidig ganzen probleem besloten. Veel in Nederland gecreëerde “nieuwe” natuur is in niet te stuiten beschermingsdrift meteen tot Natura 2000 gebied verheven, ( Oostvaardersplassen, Lauwersmeer, Tiengemeten), niet in het minst vanwege potten met goud uit Brussel om Natura 2000 tot succes te maken. Zo is “nieuwe natuur” in het jaar 2000 voor 37% ontstaan uit buitenwater, 18% binnenwater en 19% uit boerenland. (CBS Webmagazine)

Dat is andere koek, dan langer bestaande natuurgebieden met belangrijke biotopen en soortvoorkomens te beschermen, zoals de bedoeling van Natura 2000 was. Inmiddels is breed bekend dat juist die enorme toename van “natte natuur” en principieel weigeren fauna beheer daarin uit te oefenen de belangrijkste motor in de ganzen explosie is. Geen wonder ook, dat huidige “beheerplannen” voor Natura 2000 gebieden geen fauna beheer voorzien en, waar mogelijk en niet weersproken, de jacht als middel voor populatie beheer en schade bestrijding van schade soorten is verboden. Boeren worden met de kreet bedrijfsrisico weg gestuurd.

Tijdens een hoorzitting in Brussel van de EU commissie voor biodiversiteit en natuur stelde de hoogste ambtenaar, Nicola Notaro, vast dat het Natura 2000 beleid is doorgeschoten en dat er meer ruimte moet komen voor flexibilisering en maatwerk gericht op economische factoren bij omringende grond gebruikers, hoofdzakelijk boeren. CDU  Europarlementariër Karl-Heinz Florenz, gespreksleider,  liet weten dat rigide uitvoering, met uitsluiting van fauna beheer  zoals in lidstaten als Nederland nu aangestuurd wordt door de natuurlobby, nooit de bedoeling is geweest.

Deze houding die zich in de EU begint af te tekenen tegen overtrokken bescherming en verboden op fauna beheer is mede ingegeven door klachten van Franse boeren, die massaal door in Nederland “gepamperde” grauwe ganzen worden bezocht, als deze gaan trekken in de winter. Men wil nu de evaluatie en herziening van de EU Vogel- en Habitatrichtlijn aangrijpen om meer ruimte te scheppen voor beheer en afschot van niet beschermenswaardige schade soorten. De grauwe gans en brandgans in ons land, naast uitbundig voorkomende exoten, zijn wel het beste voorbeeld.

Het (ondanks door LTO verworpen G7 akkoord) door IPO toch doorgezet totaal winterrust beleid voor ganzen, die hen ongelimiteerd laat vetmesten op overblijvend boeren grasland, komt hierdoor in een geheel ander daglicht te staan! In artikel 94 van de GrondWet staat, dat dergelijke provinciale verboden op afschot van onbedreigde soorten ganzen op grasland nietig zijn wegens strijdigheid met hogere (EU)wetgeving.

Natuurmonumenten gold tot voor kort als aanvoerder van de natuurlobby in afwijzing van getal gebaseerd opvang beleid en fundamenteel tegenstander van afschot mogelijkheid voor ganzen op omringend boerengrasland in de winter. Nu heeft men wegens  de ganzen plaag in de zomer het hoofd gebogen, en gaat akkoord met vangen en vergassen van grauwe ganzen rondom het Naardermeer.

De ontknoping komt, als men in Fryslan toch besluit de door NM geëiste totale winterrust in te voeren via een evaluatie, die van toetsing op doelaantallen uit dezelfde vogelrichtlijn niets wil weten. Een moment, dat men door toepassing van de Wet Naleving Europese Entiteiten (NERPE, mei 2012), gedwongen kan worden dit in verordening reeds bij voorbaat  genomen besluit te herroepen. Dit is wel een van de beste voorbeelden van doorgeschoten beschermingsbeleid die wij kennen, waarvoor agrarische grondgebruikers om Natura 2000 gebieden de prijs moeten betalen.

Laten ons hopen, dat het verstand zegeviert, en de brief van het MINELI van 10 juli met doelaantallen ganzen voor winteropvang door Nederland, die de NOJG reeds in 2012 als basis voor ganzen opvang in Fryslan heeft aangeboden aan de provincie, dan eindelijk de aandacht krijgt die hij verdient.

Peter Kempen

Print Friendly, PDF & Email

Reageren is niet mogelijk