De documentaire ‘Natuur houdt zich niet aan natuurbeleid’ van onderzoeksjournalist Robert Ellenkamp wordt woensdagavond 3 juni voor het eerst getoond aan het grote publiek via een livestream. De film is alleen exclusief na aanmelding te bekijken.

Onderzoeksjournalist en hoofdredacteur Robert Ellenkamp onderzocht hoe de natuur zich de afgelopen dertig jaar heeft ontwikkeld en bezocht daarvoor vijf natuurgebieden. De officiële première was begin mei in Arnhem, waar de film werd getoond aan onder meer de Gelderse politiek en Kamerleden van CDA en BBB.

De documentaire, die circa 45 minuten duurt, wordt woensdagavond 3 juni om 20.00 uur voor het eerst online vertoond via een livestream. Vervolgens is er een gesprek met Robert Ellenkamp en Henk Rampen, oud-regiomanager van Natuurmonumenten. Kijkers kunnen vragen aan beide heren stellen.

De documentaire over het Nederlandse natuurbeleid heeft direct een discussie op gang gebracht over de noodzaak tot meer samenwerking en flexibiliteit. De centrale boodschap: ga het gesprek aan met zowel natuurorganisaties als boeren en doorbreek bestaande tegenstellingen.

Tijdens de première van de documentaire *‘Natuur houdt zich niet aan natuurbeleid’* in Arnhem benadrukte Hermen Vreugdenhil, directeur van agrarisch collectief Rivierenland, dat duidelijke kaders belangrijk zijn, maar dat de uitvoering vooral bij mensen in het veld moet liggen. Volgens hem is samenwerking tussen boeren, natuurorganisaties en vrijwilligers essentieel om natuurdoelen te realiseren.

Uit de documentaire van Agrio-hoofdredacteur Robert Ellenkamp blijkt dat agrarische technieken in sommige gevallen noodzakelijk zijn om specifieke doelsoorten te behouden. Op verschillende onderzochte locaties, waaronder de Gelderse Poort en het Vragenderveen, blijkt dat de natuur zich vaak anders ontwikkelt dan beleidsmatig gewenst. Zo groeien open gebieden zonder actief beheer geleidelijk dicht tot bos, wat ten koste kan gaan van pionierssoorten.

Volgens Vreugdenhil biedt agrarisch natuurbeheer kansen om de kloof tussen landbouw en natuur te verkleinen. Door een betere aansluiting tussen natuurgebieden en omliggende landbouwgrond ontstaat een wisselwerking waarvan soorten profiteren. Dit draagt bovendien bij aan de betrokkenheid en trots van boeren en bewoners bij hun landschap. Tegelijkertijd wijst hij op de beperkingen van huidige regelgeving en financiering, die sterk gericht zijn op specifieke gebieden en daardoor flexibiliteit in de praktijk beperken.

Rentmeester Age Fennema plaatste daarbij een kanttekening. Hij erkent dat meer dynamiek in het natuurbeleid wenselijk is, maar benadrukt dat regels noodzakelijk blijven, zeker in gebieden waar de natuur onder druk staat, zoals heide- en stuifzandgebieden. Volgens hem vraagt effectief natuurbeheer om gebiedsgerichte keuzes en duidelijke kaders, ook als die soms lastig zijn voor betrokken partijen.

De politieke reacties op de documentaire onderstrepen de verdeeldheid. Tweede Kamerlid Caroline van der Plas (BBB) stelde dat boeren vooral behoefte hebben aan erkenning en dat het huidige natuurbeleid veel gezinnen in de knel heeft gebracht. Zij ziet de documentaire als een belangrijk signaal, juist omdat ook mensen uit de natuursector zelf kritiek uiten op het bestaande beleid.

CDA-Kamerlid en melkveehouder Jan Arie Koorevaar noemde de documentaire een eyeopener en pleitte voor meer flexibiliteit in resultaatsverplichtingen voor terreinbeherende organisaties. Volgens hem is het belangrijk om op gebiedsniveau het gesprek aan te gaan met zowel natuur- als landbouwpartijen, zodat er een gezamenlijke dynamiek ontstaat.

Ook vanuit provinciaal bestuur klinkt de roep om verandering. BBB-gedeputeerde Harold Zoet benadrukte dat natuurdoelen momenteel te star worden gehanteerd, waardoor bijvoorbeeld vergunningverlening voor verduurzaming van landbouwbedrijven vastloopt. Hij pleit voor een systeem dat beter kan meebewegen met de praktijk.

Tot slot wees Joost Gransberg van de Federatie Particulier Grondbezit op de gevolgen van doorgeschoten regelgeving. Hij gaf het voorbeeld van een grondeigenaar die bij het kappen van een boom direct als verdachte van een economisch delict wordt aangemerkt, terwijl er vaak sprake is van zorgvuldig en langdurig beheer.

Bronnen

Aanmelden is mogelijk via deze link. Hiervoor geldt: vol = vol!

Wil je meer weten over deze documentaire, de totstandkoming en waar je de documentaire verder kunt zien? Bekijk dan de website https://natuurdocu.nl/

Het schieten van hazen in de provincie Zeeland mag alleen in het jachtseizoen van 15 oktober tot en met 31 december. De rest van het jaar blijft de jacht voor het bestrijden van landbouwschade voorlopig verboden. Dit blijkt uit een uitspraak van de Raad van State.

De provincie Zeeland had de Faunabeheereenheid Zeeland een ontheffing verleend om ook buiten het jachtseizoen hazen te bestrijden in het kader van schadebestrijding. Deze ontheffing werd aangevochten door Fauna4Life, waarvan het beroep door de Raad van State gegrond is verklaard.

Onvoldoende onderbouwing schade

Volgens de Raad van State heeft de provincie onvoldoende actuele gegevens overgelegd waaruit blijkt dat hazen substantiële landbouwschade veroorzaken. Daarnaast moet beter worden gemotiveerd waarom minder ingrijpende, diervriendelijkere maatregelen niet volstaan.
De rechter wijst daarbij onder meer op het gebruik van schrikdraad rond percelen met suikerbieten. Hoewel de provincie stelt dat dit voor boeren te kostbaar is, merkt de Raad van State op dat het IRS (kenniscentrum voor de suikerbietenteelt) deze maatregel juist aanbeveelt.
Ook alternatieven zoals het weren van hazen met geur- en smaakstoffen zijn volgens de rechter onvoldoende onderzocht. De provincie wees deze middelen af vanwege het vermeende gebruik van chemische stoffen, terwijl er volgens de Raad van State ook plantaardige varianten beschikbaar zijn.

Langlopende procedure

De kwestie rond de hazenjacht in Zeeland speelt al meerdere jaren. In 2020 verleende de provincie een ontheffing nadat de haas op de Rode Lijst was geplaatst. Deze werd in 2021 door de rechtbank Zeeland-West-Brabant vernietigd na bezwaar van Fauna4Life. Vervolgens stelde de provincie hoger beroep in bij de Raad van State.

De zaak werd in mei 2024 behandeld, waarna pas twee jaar later uitspraak volgde. Het hoger beroep van de provincie is ongegrond verklaard. Zeeland moet nu opnieuw beslissen op de bezwaren van Fauna4Life en daarbij actuele en deugdelijk onderbouwde gegevens betrekken.
Vanwege de overschrijding van de redelijke termijn – de zaak lag 16 maanden te lang bij de Raad van State – is de Staat veroordeeld tot betaling van €1.500 schadevergoeding aan Fauna4Life.

Vogelgriep en jachtsoorten

Sovon Vogelonderzoek Nederland heeft in dit rapport onderzocht wat de mogelijke gevolgen zijn van vogelgriep voor drie bejaagbare vogelsoorten in Nederland: de Wilde Eend, Fazant en Houtduif. De kernvraag was of extra sterfte door hoogpathogene aviaire influenza (HPAI), samen met jacht, kan bijdragen aan een verdere verslechtering van de staat van instandhouding (SvI) van deze soorten.

De aanleiding voor het onderzoek ligt in het toenemende belang van vogelgriep als factor in de vogelpopulaties. Sinds de eerste grote uitbraak in 2016 is HPAI in Nederland herhaaldelijk vastgesteld bij wilde vogels, soms met aanzienlijke sterfte tot gevolg. De recente toename van HPAI bij levende Wilde Eenden in het najaar van 2025 en begin 2026 onderstreept volgens het rapport dat de situatie actueel en relevant blijft.

Het rapport laat zien dat alle drie de onderzochte soorten al in een ongunstige staat van instandhouding verkeren. De Wilde Eend kent al jaren een dalende trend, zowel onder broedvogels als niet-broedvogels, met een afname van minder dan 5 procent per jaar. De Fazant laat eveneens een dalende lijn zien, terwijl de Houtduif vooral bij de wintervogels sterk terugloopt. Alleen bij de broedpopulatie van de Houtduif is in de laatste jaren een lichte groei zichtbaar.

De studie laat zien dat vogelgriep bij alle drie de soorten is vastgesteld, maar dat de precieze gevolgen voor overleving en populatiedynamiek lastig exact te meten zijn. Voor de Wilde Eend is de aanwezigheid van HPAI het duidelijkst en het meest zorgelijk, mede doordat deze soort al onder druk staat door andere factoren. Voor Fazant en Houtduif is de relatie met vogelgriep minder sterk en is de beschikbare monitoring beperkter.

Sovon werkte vervolgens met scenario’s waarin een eenmalige sterfte van 10, 20 of 40 procent werd doorgerekend. Daaruit blijkt dat zo’n extra sterfte de populaties tijdelijk kan verlagen, maar in de meeste gevallen niet direct leidt tot een andere categorie in de staat van instandhouding. De Wilde Eend is het meest kwetsbaar: bij een sterfte van 40 procent kan vooral de broedpopulatie sterk terugvallen en raakt een gunstige toestand verder uit beeld.

Voor de Fazant laat het rapport zien dat een eenmalige sterftegolf wel invloed heeft op de aantallen, maar niet op de SvI-beoordeling. De soort heeft volgens de analyse voldoende herstelpotentieel, al is dat herstel afhankelijk van gunstige omstandigheden en het verminderen van bestaande drukfactoren. Voor de Houtduif geldt iets vergelijkbaars: zowel broed- als niet-broedpopulaties kunnen terugvallen, maar de SvI blijft onder de onderzochte scenario’s gelijk.

Een belangrijke conclusie van Sovon is dat extra sterfte door vogelgriep het herstel van populaties onder druk zet. Vooral bij de Wilde Eend kan een combinatie van HPAI en andere sterftebronnen leiden tot een verdere achteruitgang. Daarom kan het tijdelijk beperken of opschorten van jacht tijdens een uitbraak bijdragen aan sneller herstel van de populatie, ook al verandert dat op zichzelf niet direct de SvI-categorie

Kort samengevat stelt het rapport dat vogelgriep een reële extra drukfactor is voor bejaagbare vogelsoorten die al kwetsbaar zijn. De Wilde Eend springt eruit als de soort met het grootste risico op verdere verslechtering, terwijl Fazant en Houtduif vooral te maken hebben met tijdelijke afnames zonder directe verandering van hun SvI. Het beperken van extra sterftebronnen kan volgens Sovon helpen om herstel te ondersteunen en verdere vertraging te voorkomen

Bron:

-Bijlage-260602-Rapport-SOVON.pdf

Onderstaand nieuwsbericht is namens de FBE verzonden naar de WBE’s en jachtaktehouders:

“Beste WBE’s, jagers, agrariërs en overige belanghebbende,

De afgelopen periode zijn bij de FBE meerdere vragen binnengekomen vanuit jagers, agrariërs en WBE’s over de uitvoering van schadebestrijding en populatiebeheer in de provincie Groningen. Omdat deze vragen door meerdere personen in het veld werden gesteld, en mede op verzoek vanuit het veld, kiezen wij ervoor de beantwoording hiervan breder te delen middels dit nieuwsbericht.

Zon- en feestdagen

Wij willen verduidelijken dat schadebestrijding en populatiebeheer op grond van provinciale vergunningen en machtigingen in de provincie Groningen wel mogen plaatsvinden op zon- en feestdagen. De beperking voor zon- en feestdagen geldt uitsluitend voor de jacht op wildsoorten en activiteiten op grond van de landelijke vrijstelling. Deze landelijke vrijstelling is in de provincie Groningen momenteel niet van toepassing. Dat betekent dat fauabeheer, niet zijnde jacht, zoals ganzenbeheer en predatiebeheer, wel op zon- en feestdagen mogen plaatsvinden.

Bijgevoegd is tevens hieronder de e-mail van de provincie Groningen waarin dit door hun is bevestigd.

Bufferwerking Natura 2000-gebieden en ganzenfoerageergebieden

Een andere veelvoorkomende vraag betreft de zogenaamde “bufferwerking” rondom Natura 2000-gebieden en ganzenfoerageergebieden bij de uitvoering van ganzenbeheer of predatiebeheer. Wij willen verduidelijken dat er in de provincie Groningen geen sprake is van een vaste bufferzone rondom Natura 2000-gebieden of ganzenfoerageergebieden waar geen faunabeheer zou mogen plaatsvinden.

Wel dient een jager bij een verjaag of beheeractie altijd rekening te houden met mogelijke verstoring als afschot plaatsvindt nabij kwetsbare natuurwaarden of Natura 2000-gronden. Deze afweging behoort tot de normale professionele verantwoordelijkheid van de uitvoerende jager. Dit verschilt in feite niet van andere situaties in het veld, waarbij een jager voortdurend moet beoordelen of een schot niet alleen veilig en uitvoerbaar is, maar waarbij ook rekening wordt gehouden met aanwezige natuurwaarden, zoals bijvoorbeeld broedende weidevogels of een dassenburcht. De beoordeling van locatie, omstandigheden en mogelijke verstoring blijft daarmee maatwerk binnen de bestaande wettelijke kaders en verantwoordelijkheden van de jager.

Wij hopen dat hiermee meer duidelijkheid is ontstaan binnen het veld. Iedereen bedankt voor zijn of haar inzet. Bij aanvullende vragen kan altijd rechtstreeks contact worden opgenomen met de lokale WBE of de FBE Groningen.

Met vriendelijke groet,

Faunabeheer eenheid Groningen

info@fbegroningen.nl“

 Met vriendelijke groet,

Nikkie van Grinsven

Stichting Faunabeheer Eenheid Groningen
Postbus 20, 9300 AA Roden
📞 06 – 10161572 | ✉️ n.vangrinsven@fbegroningen.nl
🌐 www.fbegroningen.nl

Beste NOJG-leden,

Het bestuur nodigt u van harte uit voor de halfjaarlijkse Algemene Ledenvergadering op donderdag 28 mei a.s.

 Locatie: Zalencentrum De Bongerd, Flessestraat 54, 6666 CR Heteren

🕗 Aanvang: 20.00 uur

Tijdens deze avond verwelkomen we Seger van Voorst tot Voorst als gastspreker. Hij is directeur van Nationaal Park De Hoge Veluwe én NOJG-lid. Daarnaast is er gelegenheid om elkaar te ontmoeten en van gedachten te wisselen over diverse onderwerpen binnen jacht en beheer.

Ook organiseren we een loterij in drie categorieën. De prijzen zijn beschikbaar gesteld door enkele adverteerders van ons blad Jacht & Beheer.

Hofman Topsport (HTS): een geweer voor de nieuwe leden die in het seizoen 2025-2026 lid zijn geworden. Dit is van 1 april 2025 t/m. 31 maart 2026.

Van Seventer schietbioscoop: 2 clinics gedreven grofwild van een dagdeel , 6 personen per clinic voor net geslaagde jachtaktehouders, die in seizoen 2025-2026 hun diploma hebben gehaald én lid zijn of lid zijn geworden van de NOJG.

Jachtboutique & Geweermakerij Elspeet: 20 x de nieuwe GE6 kaliber 12 munitie met biowad. Deze categorie is bedoeld voor al onze trouwe  NOJG-leden die in het bezit zijn van een jachtakte.

Zie ook de aankondiging in de oktoberuitgave 2025 van het blad Jacht & Beheer.

We hopen op een mooie opkomst en kijken ernaar uit u op 28 mei te ontmoeten.

Met vriendelijke groet,

Het bestuur

Zin om eens een keer te helpen met de voorlichting over de jacht, promotieartikelen uitdelen of kennis delen met gelijkgezinden?
Je mag een dagdeel (ochtend, middag of avond) helpen maar ook een hele dag.
Voor eten en drinken wordt gezorgd en de gereden kilometers worden vergoed.

Wij staan met de promotiekar op, onder andere, de volgende evenementen;
• Staphorstdagen 30 juli, 6+13 augustus
• Beleef Beerze, 6 augustus
• Open dag MOVO zaden 27 augustus
• Boerendag Raalte (Stoppelhaene) 28 augustus
• RMV-dagen Hardenberg 20 oktober

Meld je aan bij onze secretaris regio Overijssel ovv je naam, telefoonnummer en welke dag(en) je beschikbaar bent. Mailadres: overijssel@nojg.nl

Mocht u als WBE de NOJG promotiekar een keer willen gebruiken, neem dan ook contact op via overijssel@nojg.nl

De beperkingsgebieden rond de uitbraak van Afrikaanse varkenspest (AVP) in Sauerland zijn opnieuw uitgebreid na de vondst van besmette wilde zwijnen bij Netphen-Grissenbach, in het district Siegen-Wittgenstein. Het Friedrich-Loeffler-Institut bevestigde de besmetting, waarna de Noordrijn-Westfaalse autoriteiten besloten de bestaande maatregelen aan te scherpen.

Het gevonden karkas lag buiten restrictiezone II, maar wel binnen restrictiezone I, op ongeveer 10 kilometer van het kerngebied en circa 5 kilometer van de grens met Hessen. Volgens de autoriteiten is het gebied daarmee opnieuw gevoelig voor verdere verspreiding van het virus, waardoor extra toezicht noodzakelijk blijft.

In Noordrijn-Westfalen zijn inmiddels circa 600 gevallen van AVP bij wilde zwijnen bevestigd, terwijl meer dan 45.000 dieren negatief hebben getest binnen de monitoringprogramma’s. De besmettingen concentreren zich vooral in de districten Olpe, Siegen-Wittgenstein en Hochsauerlandkreis.

Om verdere verspreiding tegen te gaan, zetten de autoriteiten zoekteams en drones in om naar kadavers van besmette wilde zwijnen te zoeken. Daarnaast worden op meerdere plaatsen extra hekken geplaatst om het besmette gebied verder af te schermen. De deelstaatminister van Landbouw, Silke Gorißen, roept inwoners en bezoekers op zich strikt aan de beschermingsmaatregelen te houden, waaronder het blijven op aangewezen paden, het aanlijnen van honden in getroffen gebieden en het naleven van de geldende noodverordeningen.

Geacht NOJG-lid,

Het regiobestuur Utrecht nodigt u van harte uit voor een gezellige ochtend op zaterdag 13 juni a.s.

Programma:

• 10.00-10.30 uur ontvangst met een kop koffie/thee
• 10.30-12.30 uur ronde kleiduiven schieten
• 12.30-13.30 uur Betuwe-lunch bij KSV De Betuwe

De kosten voor deelname zijn 25 euro per lid. Hiervoor krijgt u bij aankomst een kop koffie/thee, een ronde kleiduiven schieten, munitie, een lekkere lunch én natuurlijk een ontzettend gezellige ochtend. U kunt een introducé meenemen, maar hij/zij zal in het bezit moeten zijn van een geldige jachtakte/verlof en betaalt 36 euro voor deelname. Leden hebben voorrang.

Deelname is beperkt.

Aanmelden per email voor 1 juni a.s. bij utrecht@nojg.nl onder vermelding van uw naam, adres en telefoonnummer (en eventueel de naam van de introducé). Als u zich opgeeft, krijgt u binnen 3 werkdagen bericht. Mocht dat niet het geval zijn, neem dan telefonisch contact op met onderstaand telefoonnummer.

Wij zien u graag de 13e juni!

Namens NOJG- afdeling Utrecht,

Een nieuw geval van Afrikaanse varkenspest (AVP) is bevestigd bij een wild zwijn in het district Siegen-Wittgenstein, Noordrijn-Westfalen, buiten het bestaande kerngebied.Het Friedrich Loeffler Instituut bevestigde het geval na onderzoek van een dood jong zwijn nabij Netphen-Grissenbach.De vindplaats ligt buiten beperkingszone II, maar binnen beperkingszone I; circa tien kilometer van eerdere gevallen en vijf kilometer van de grens met Hessen.

Tot nu toe zijn er in de directe omgeving geen andere AVP-positieve wilde zwijnen gevonden.

Zoek- en bestrijdingsmaatregelen

Zoekteams, inclusief speurhondeneenheid en hulpverleners, intensiveren de zoektocht naar dode wilde zwijnen met drones.
In het gebied rond Netphen is intensief gejaagd; alle gedode of gevonden dieren zijn tot nu toe negatief getest op AVP.

Beschermingsmaatregelen

Het ministerie van de deelstaat en de districten verzoeken dode dieren direct te melden bij de districtsdierenarts.
Beschermingsmaatregelen omvatten aangewezen paden, aanlijnplicht voor honden, handelsbeperkingen en voortzetting van werkzaamheden aan de omheining.
Er is intensief overleg met aangrenzende districten en deelstaten over verdere procedures.

Monitoring en testresultaten

Sinds juni 2025 worden wilde zwijnen getest op AVP als onderdeel van een provinciaal monitoringsprogramma.
Meer dan 45.000 dieren zijn negatief getest; ongeveer 600 dieren zijn positief getest, allemaal in Olpe, Siegen-Wittgenstein en Hochsauerland.

In de Spaanse regio Catalonië zijn in de afgelopen twee weken opnieuw 29 wilde zwijnen aangetroffen die besmet waren met Afrikaanse varkenspest (AVP). Naar aanleiding van deze ontwikkelingen is de jachtdruk verder opgevoerd. In slechts één week tijd zijn 450 wilde zwijnen gevangen of gedood.

Alleen al vorige week werden zestien nieuwe besmettingen vastgesteld. Opvallend daarbij is de vondst van een besmet karkas buiten de bestaande omheinde zone, op bijna 6 kilometer afstand van het dichtstbijzijnde bekende besmettingspunt. Als gevolg hiervan is de begrenzing van de zone aangepast.

Daarnaast zijn in dezelfde periode nog eens dertien besmette dieren gevonden. Sinds de eerste detectie van AVP in de regio komt het totaal aantal besmette wilde zwijnen daarmee op 297.

Om de bestrijding te intensiveren, heeft de Catalaanse regering recent een extra budget van 7 miljoen euro vrijgemaakt. Hiermee wordt de inzet uitgebreid met 170 extra medewerkers, waardoor momenteel bijna 1.800 personen betrokken zijn bij de opsporing en bestrijding.
De aanpak omvat onder meer het gebruik van individuele vallen, groepsvallen, drones, speurhonden en samenwerking met lokale jagersverenigingen. Deze gecombineerde inzet lijkt effect te hebben: met 450 gevangen dieren werd deze week het hoogste weekaantal tot nu toe bereikt. Het totale aantal gevangen of dood aangetroffen wilde zwijnen bedraagt inmiddels 4.590.

Korte analyse en duiding van de AVP uitbraak in Spanje

Verspreidingsrisico blijft hoog: De vondst buiten de zone (6 km afstand) wijst op sprongsgewijze verspreiding, mogelijk via kadavers, menselijke activiteit of verplaatsing van dieren.

Opschaling is fors maar noodzakelijk: 1.800 betrokkenen en €7 miljoen extra onderstrepen dat Catalonië inzet op snelle indamming, vergelijkbaar met eerdere uitbraken in Oost-Europa.

Hoge vangstcijfers = dubbel signaal: Enerzijds effectief beheer, anderzijds indicatie van een nog steeds hoge populatiedichtheid.

Belang van jagers groeit: Lokale jagersverenigingen spelen een cruciale rol in detectie en populatiebeheer, iets wat ook in andere EU-regio’s als best practice geldt.

Praktisch risico voor de sector: zolang besmette dieren buiten kernzones worden gevonden, blijft er een reële dreiging voor commerciële varkenshouderijen, vooral bij onvoldoende bioveiligheid.