Belangrijkste cijfers uit het artikel van de Leeuwarder Courant

In Friesland zijn afgelopen jaar ruim 41.700 grauwe ganzen afgeschoten, bij een geschatte populatie van ongeveer 80.000 dieren, wat neerkomt op ongeveer een halvering van de stand in korte tijd.
De provincie heeft in april 2025 een vergunning afgegeven voor streng ganzenbeheer tot en met 2029, met als doel de populatie grauwe ganzen terug te brengen naar circa 9.000 exemplaren.
De landbouwschade door ganzenvraat bedroeg in 2024 ongeveer 6,8 miljoen euro en moet volgens de doelstelling dalen naar ongeveer 500.000 euro per jaar.

Rol van jagers en vergunning

Volgens FBE‑manager Nikkie van Grinsven heeft de nieuwe vergunning geleid tot een “enorme drive” bij jagers om de populatie terug te dringen en schade te beperken.
De vergunning is praktischer dan de vorige: beperkingen zoals schietvrije zones rond Natura 2000‑gebieden en regels rond inzet van jachthonden zijn versoepeld, waardoor beheer in de praktijk eenvoudiger uitvoerbaar is.

Waarom vooral de grauwe gans?

De grauwe gans veroorzaakt in Friesland de meeste vraat‑ en landbouwschade, mede doordat het aandeel standganzen sterk is toegenomen.
Meer dan 90 procent van de grauwe ganzen verblijft inmiddels het hele jaar in de provincie, waardoor druk op grasland en gewassen niet meer seizoensgebonden is maar structureel.

Beleidsdoel en context

Het beleid is expliciet gericht op populatiebeheer van standganzen (zoals grauwe gans), terwijl trekganzen meer worden ontzien; dat volgt ook uit het Faunabeheerplan Ganzen Fryslân 2024‑2029.
De combinatie van legselbehandeling, afschot van koppelvormers en ruivangsten moet ervoor zorgen dat de stand structureel afneemt en de faunaschade voor landbouw en natuur binnen aanvaardbare grenzen komt.

Bron: Leeuwarder Courant

Illegaal gokken en illegale jacht blijken vaak samen te gaan binnen besloten criminele kringen, zo zegt de politie. Bij georganiseerde jachtgroepen lopen de inzetten per jachtpartij uiteen van ongeveer 100 euro tot bedragen rond de 30.000 euro.

Afgelopen zondag werden in het Zeeuwse Aardenburg vier mannen aangehouden op verdenking van stroperij, waarbij nu ook wordt onderzocht of in deze zaak sprake is van illegaal gokken.

Link tussen jacht en gokken

Aanleiding voor de uitleg van de politie is berichtgeving over de arrestatie van vier mannen op verdenking van stroperij, waarna CasinoNieuws.nl bij de politie navraag deed naar mogelijke gokactiviteiten rond de jacht.
Poliewoordvoerder Kim Nooyen bevestigt dat illegaal gokken en illegale jacht vaker samengaan in gesloten groepen, waarbij vooral op de prestaties van jachthonden wordt ingezet.

Bij deze jachten worden honden gebruikt om hazen, reeën of ander wild te vangen, en deelnemers kunnen wedden op onder meer het aantal dieren dat een hond vangt of welke hond het beste presteert.
De inzetten variëren daarbij van enkele honderden euro’s tot rond de 30.000 euro per weddenschap.

Volgens de politie wordt er niet alleen met geld gegokt, maar ook met voertuigen en andere waardevolle goederen.
Om het gokken mogelijk te maken, worden de jachtpartijen gefilmd en via besloten kanalen live gedeeld met een select publiek.

Nooyen geeft aan dat het gevangen wild voor de deelnemers vaak nauwelijks waarde heeft en na afloop wordt weggegooid, bijvoorbeeld in een sloot.
Dat onderstreept volgens de politie dat het de betrokkenen vooral om de competitie en de inzet gaat, niet om het vlees of natuurbeheer.

Aanhoudingen in Aardenburg

Maandag maakte de politie bekend dat vier mannen zijn aangehouden op verdenking van stroperij, na meerdere meldingen uit de omgeving van Aardenburg. Zij worden verdacht van overtreding van de Wet natuurbescherming en de Wet dieren.

Bij een controle aan de Noordstraat nam de politie onder meer een stroomhalsband met afstandsbediening, warmtecamera’s, kogeltjes en vijf hazewindhonden in beslag. De politie benadrukt dat stroperij een ernstig delict is dat het dierenwelzijn aantast en schade toebrengt aan natuur en biodiversiteit.

In sommige zaken van stroperij ziet de politie bovendien een directe verbinding met illegaal gokken, waarbij stropers weddenschappen plaatsen op de jacht zelf. Door de verwevenheid met andere criminele activiteiten kan stroperij zo deel uitmaken van bredere netwerken die mogelijk grensoverschrijdend actief zijn.

Onderzoek en oproep aan publiek

Het onderzoek naar de zaak in Aardenburg is in volle gang, terwijl de vier verdachten vastzitten op het politiebureau. Rechercheurs brengen hun mogelijke rol in stroperij en eventueel illegaal gokken in kaart.

Het gaat om mannen van 30, 31, 39 en 42 jaar oud, allen zonder vaste woon- of verblijfplaats.
De politie roept burgers op om signalen van stroperij of andere vormen van milieucriminaliteit te melden, omdat dergelijke tips vaak cruciaal zijn in het aanpakken van deze gesloten netwerken.

Meldingen kunnen worden gedaan via 0900-8844 of anoniem via Meld Misdaad Anoniem op 0800-7000.

Bron: Casinonieuws

Doelstelling Tekenkaart Nederland probeert met de verspreiding van de Tekenkaart mensen bewust te maken van de ernst en de gevaren van de Ziekte van Lyme. Neem Lyme serieus!

Vanaf 1 januari s het weer tijd om de verlenging van uw omgevingsvergunning jachtgeweeractiviteit (voorheen jachtakte) te regelen. Zorg dat u dit ruim vóór 1 april doet om te voorkomen dat uw vergunning automatisch haar geldigheid verliest.

Belangrijkste actiepunten

• Lees de brief van de afdeling Korpscheftaken goed door. Daarin staat precies welke stukken u moet aanleveren en op welke wijze u een afspraak kunt maken.
• Plan uw afspraak tijdig via https://www.politie.nl/jachtakteverlenging.html en mocht deze link onverhoopt niet werken dan kunt ook naar de website van de Politie www.politie.nl gaan. De afspraak kunt u al vanaf 6 januari plannen voor verlenging bij voorkeur in de periode van 10 januari tot en met 31 maart in en wacht niet tot het laatste moment. (Uiterste dag is uiterlijk 14 dagen vóór de vervaldatum1 april zodat tijdig verlengd kan worden).
• Bent u te laat met verlengen, dan vervalt uw vergunning en wordt dit door de politie aangemerkt als het zonder geldige vergunning voorhanden hebben van wapens, met alle mogelijke gevolgen van dien.

Termijnen en gevolgen

• De aanvraag voor verlenging moet vóór 1 april bij de politie (Korpscheftaken) zijn ingediend; daarna verliest de omgevingsvergunning jachtgeweeractiviteit haar geldigheid.
• Een aanvraag die pas na 1 april wordt gedaan, wordt behandeld als een eerste aanvraag, met hogere leges en aanvullende verplichtingen.

Benodigde formulieren

• De benodigde formulieren voor aanvraag of verlenging van de omgevingsvergunning jachtgeweeractiviteit kunt u downloaden via de website van de NOJG.
• Zorg dat u alle in de politiebrief gevraagde documenten volledig en correct invult en meeneemt naar uw afspraak, zodat uw verlenging in één keer kan worden afgehandeld.

Genetisch onderzoek wijst uit dat de Afrikaanse varkenspestuitbraak bij wilde zwijnen in Cerdanyola del Vallès niet is veroorzaakt door een lek uit het nabijgelegen laboratorium. De gevonden virusvariant is genetisch afwijkend van alle onderzochte laboratoriumstammen en lijkt sterker op varianten uit Oost-Europa en Azië.

Besmet voedsel

Volgens experts is besmet voedsel waarschijnlijk de oorzaak.
Het rapport bevestigt dat er geen onregelmatigheden zijn ontdekt in de beveiligingsprotocollen van het lab. Van de 533 geteste wilde zwijnen werden 29 positief bevonden; de besmettingen blijven voorlopig beperkt tot een zone van 6 kilometer.

Uitspraak 202505643/2/A3

Juridisch kader en achtergrond

De zaak betreft een ontheffing op grond van artikel 3.8, vijfde lid, van de Wet natuurbescherming (Wnb), verleend door het college van gedeputeerde staten van Fryslân op 2 december 2022. Deze ontheffing geeft de Faunabeheereenheid Fryslân toestemming om gedurende de periode 1 december tot en met 30 juni van elk jaar maximaal 429 steenmarters opzettelijk te vangen en te doden. De ontheffing is geldig tot en met 30 juni 2026.

Artikel 3.8 Wnb bevat een fundamenteel verbod op het opzettelijk doden, vangen of verontrusten van beschermde inheemse diersoorten. Het vijfde lid van dit artikel biedt echter de mogelijkheid om onder strikte voorwaarden ontheffing te verlenen van dit verbod. Een dergelijke ontheffing kan alleen worden verleend indien er geen andere bevredigende oplossing bestaat en de ontheffing geen afbreuk doet aan een gunstige staat van instandhouding van de populatie van de betrokken soort. Bovendien moet de ontheffing worden verleend om één van de in de wet limitatief opgesomde redenen, zoals het voorkomen van belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, visserij en wateren, of in het belang van de volksgezondheid en openbare veiligheid.

Voorlopige voorziening door de rechtbank

De rechtbank Noord-Nederland heeft in een eerdere procedure een voorlopige voorziening getroffen, waardoor het gebruik maken van de verleende ontheffing tijdelijk is verboden of beperkt. Dit betekent dat de Faunabeheereenheid vooralsnog geen gebruik kan maken van de mogelijkheid om steenmarters te vangen en te doden, ondanks de formeel verleende ontheffing.

Verzoek aan de Afdeling bestuursrechtspraak

Het college van gedeputeerde staten heeft zich gewend tot de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State met een tweeledig verzoek:

• Opheffing of wijziging van de voorlopige voorziening: Het college verzoekt de door de rechtbank getroffen voorlopige voorziening op te heffen of te vervangen door een andere voorziening die het gebruik maken van de ontheffing wél toestaat. Dit verzoek is gebaseerd op de stelling dat de belangen van schadebestrijding en populatiebeheer zwaarder wegen dan de bezwaren die aan de voorlopige voorziening ten grondslag liggen.
• Schorsing van de uitspraak: Daarnaast verzoekt het college om schorsing van de uitspraak van de rechtbank, zodat het tijdens de lopende bodemprocedure bij de Afdeling niet verplicht is om een nieuw besluit op bezwaar te nemen. Een dergelijke schorsing zou betekenen dat de rechtsgevolgen van de rechtbankuitspraak tijdelijk worden opgeschort.

Juridische en beleidsmatige context

De steenmarter is een beschermde inheemse diersoort die onder de Wet natuurbescherming valt. Tegelijkertijd kan de soort aanzienlijke schade veroorzaken aan gebouwen (met name dakisolatie), kippenhouderijen en andere infrastructuur. Faunabeheereenheid Fryslân voert namens de provincie het faunabeheer uit en heeft de ontheffing aangevraagd om schade te voorkomen en de populatie op een aanvaardbaar niveau te houden.

De procedure illustreert de spanning tussen soortenbescherming enerzijds en schadebestrijding en maatschappelijke belangen anderzijds. De Afdeling moet in dit kort geding beoordelen of de door de rechtbank getroffen maatregel proportioneel en noodzakelijk is, gelet op de belangen van beide partijen en de rechtmatigheid van de verleende ontheffing.

Processuele positie

De onderhavige uitspraak betreft uitsluitend de voorlopige voorzieningenprocedure. Dit betekent dat de Afdeling alleen beoordeelt of de getroffen voorlopige maatregel moet worden gehandhaafd, opgeheven of gewijzigd in afwachting van de definitieve uitspraak in de bodemprocedure. De voorzieningenrechter toetst daarbij aan de hand van een voorlopig oordeel over de rechtmatigheid van het bestreden besluit en weegt de spoedeisende belangen van partijen tegen elkaar af.

De definitieve beoordeling van de rechtmatigheid van de ontheffing en het besluit op bezwaar volgt in de bodemprocedure bij de Afdeling. De uitkomst van deze voorlopige voorzieningenprocedure is dus geen eindoordeel over de juridische houdbaarheid van de ontheffing zelf.

Relevantie voor de praktijk

Deze zaak is van belang voor provincie, faunabeheereenheid, jagersorganisaties en natuurbeschermingsorganisaties, omdat zij richting geeft aan de toepassing van artikel 3.8 Wnb bij het beheer van beschermde faunasoorten die schade kunnen veroorzaken. De uitspraak benadrukt het belang van zorgvuldige onderbouwing van ontheffingsaanvragen en de noodzaak om aan te tonen dat er geen alternatieve oplossingen voorhanden zijn en dat de populatie in een gunstige staat van instandhouding verkeert.

De autoriteiten in de Spaanse regio Catalonië hebben de afgelopen dagen ingrijpende maatregelen genomen in reactie op de recente uitbraken van Afrikaanse varkenspest (AVP). Naast de aankondiging van een omvangrijk afschotprogramma om de populatie wilde zwijnen te halveren, vond op donderdag 18 december ook een politie-inval plaats bij het onderzoeksinstituut IRTA-CReSA, het enige laboratorium in de regio dat met het AVP-virus werkt.

Onderzoek na politie-inval bij IRTA-CReSA

De inval werd uitgevoerd door de Catalaanse politie (“Mossos d’Esquadra”) in samenwerking met de Guardia Civil, op grond van een rechterlijk bevel. De rechtbank gaf opdracht tot een zoek- en inbeslagnameoperatie in het laboratorium, dat in Cerdanyola del Vallès is gevestigd, vlak bij de locatie waar recent besmette wilde zwijnen zijn aangetroffen.

Het doel van de operatie is te onderzoeken of het virus mogelijk via een menselijke fout of een tekortschietend bioveiligheidsprotocol uit het laboratorium zou kunnen zijn ontsnapt. Voorlopig zijn daar geen aanwijzingen voor gevonden, maar de autoriteiten nemen geen enkel risico. Zowel documenten als monsters zijn veiliggesteld voor nader onderzoek.

Het “IRTA ” (Institut de Recerca i Tecnologia Agroalimentàries) heeft laten weten volledig mee te werken met de autoriteiten en benadrukt dat alle bioveiligheidsvoorschriften zijn nageleefd. Het onderzoek staat onder direct toezicht van justitie en de veterinaire autoriteiten, die verwachten de eerste onderzoeksresultaten begin januari te kunnen presenteren.

Halvering van de wildezwijnenpopulatie

Tegelijkertijd heeft de Catalaanse regering een grootschalig plan aangekondigd om de populatie wilde zwijnen drastisch te verkleinen. De regio telt naar schatting 125.000 wilde zwijnen, waarvan ongeveer 60.000 dieren zullen worden afgeschoten. De maatregel maakt deel uit van een bredere strategie tegen de verspreiding van Afrikaanse varkenspest en moet tevens de overlast, landbouwschade en verkeersincidenten met zwijnen beperken.

Volgens officiële cijfers schommelt de dichtheid momenteel rond de 6,2 zwijnen per vierkante kilometer, met uitschieters tot driemaal dat aantal in sommige gebieden. Het streefdoel is om dit terug te brengen tot maximaal vier zwijnen per vierkante kilometer.

Financiële regeling voor jagers

Voor de uitvoering van het reductieplan trekt de Catalaanse overheid een jaarlijks budget van ongeveer één miljoen euro uit. Jagers ontvangen een vergoeding van 18 tot 20 euro per geschoten dier, aangevuld met 5 tot 10 euro voor transport. De regeling moet in de komende maanden worden uitgewerkt in samenwerking met jagersverenigingen en lokale beheereenheden.

Het plan bevindt zich nog in de voorbereidingsfase en is nog niet officieel vastgesteld. Na goedkeuring zal Catalonië tot de eerste Europese regio’s behoren die op dergelijke schaal ingrijpt in de wildstand ter voorkoming van verdere verspreiding van AVP.

Context en vooruitblik

De recente AVP-uitbraken in wilde zwijnen in Catalonië hebben grote ongerustheid veroorzaakt bij zowel veehouders als overheidsinstanties. Hoewel de ziekte niet gevaarlijk is voor mensen, kan ze aanzienlijke economische schade veroorzaken in de varkenssector. De combinatie van forse populatiereductie en gerechtelijk onderzoek naar mogelijke besmettingsbronnen onderstreept de ernst waarmee de Catalaanse autoriteiten de situatie aanpakken.

Het komende jaar zal cruciaal zijn voor het verdere verloop van de bestrijding van AVP in Spanje. Zowel de resultaten van het laboratoriumonderzoek als de uitvoering van het populatiebeheer zullen bepalend zijn voor het succes van het beleid en de herziening van de regionale faunabeheerstrategie.