Tussenrapportage monitoring effecten van akkerranden in de Hoeksche Waard 2017

In 2017 en 2018 worden in de Hoeksche Waard de effecten van de akkerranden onderzocht op de verschillende functies die ze vervullen zoals schuilplaats en beschutting, voedselbron voor nuttige insecten, bestuiving, natuurlijke plaagbestrijding tot beperking van emissies van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen naar het oppervlaktewater. Centraal in het onderzoeksproject staat de waarde van de ecosysteemdiensten die akkerranden leveren. In 2017 was de ervaring in de aardappelteelt dat bladluispopulaties sterker worden onderdrukt als er meer natuurlijke vijanden zoals gaasvliegen aanwezig zijn. Deze onderdrukking lijkt het sterkst op percelen met bloemrijke eenjarige akkerranden. In 2017 hoefde maar op één van de 32 percelen een insecticide toegepast te worden.

Om de effecten van akkerranden op het ecosysteem te onderzoeken en de waarde hiervan vast te stellen hebben diverse organisaties samen met agrarische bedrijven met akkerranden in de Hoeksche Waard de handen in een geslagen. Het gaat om het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat, het samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard, Stichting Veldleeuwerik, Coöperatie Collectief Hoeksche Waard, Hoekschewaards Landschap, PPO Westmaas, Stichting EIS en de Universiteit van Amsterdam. Het resultaat van dit project vormt een belangrijke ondersteuning voor maatregelen die genomen worden in het kader van ontwikkeling van een duurzame landbouw met voordelen voor maatschappij en agrarische ondernemers.

Vier onderzoeksvragen
In 2017 en 2018 worden de effecten van de akkerranden onderzocht op de verschillende functies die ze vervullen zoals schuilplaats en beschutting, voedselbron voor nuttige insecten, bestuiving, natuurlijke plaagbestrijding tot beperking van emissies van nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen naar het oppervlaktewater. Centraal in het onderzoeksproject staat de waarde van de ecosysteemdiensten die akkerranden leveren. Ter afbakening van het project zijn 4 onderzoeksvragen geformuleerd:

  1. Wat is de waarde van een akkerrand voor Functionele agrobiodiversiteit?
  2. Wat is de waarde van een akkerrand voor bestuivers?
  3. Wat is de waarde van een akkerrand voor waterfauna?
  4. Wat is de toegevoegde waarde van een akkerrand in een groen-blauw netwerk?

Met name aardappel en wintertarwe
Voor de selectie van percelen met akkerranden is gebruik gemaakt van het bestand met alle akkerranden van Coöperatie Collectief Hoeksche Waard en van de teeltplannen aangeleverd door de akkerbouwers. Bij de selectie zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:

  • Zoveel mogelijk aardappelpercelen, aangevuld met wintertarwepercelen;
  • Een evenredige verdeling over diverse typen akkerranden (eenjarige bloemenranden, graskruidenranden van uiteenlopende ouderdom en grasranden);
  • Een goede ruimtelijke spreiding over de Hoeksche Waard;
  • Zoveel mogelijk akkerranden die ook opgenomen zijn in het monitoringsproject van EIS aan bestuivende insecten in de Hoeksche Waard;
  • Akkerranden liggen aan meerdere zijden van het perceel en minimaal aan één lange zijde.

Voorlopige conclusies
Vooralsnog zijn de bevindingen in 2017:

  • Binnen de graskruidenranden worden grote verschillen in vegetatiesamenstelling en functionaliteit aangetroffen, onder andere door verschillen in ouderdom en zaadmengsel.
  • In akkerranden worden meer bijen, zweefvliegen en natuurlijke plaagvijanden aangetroffen als er meer kruiden in voorkomen.
  • In aardappel worden bladluispopulaties sterker onderdrukt indien meer natuurlijke vijanden zoals gaasvliegen aanwezig zijn. Deze onderdrukking lijkt het sterkst te zijn op percelen met bloemrijke eenjarige akkerranden.
  • In 2017 hoefde maar op één van de 32 percelen een insecticide toegepast te worden.
  • In sloten met akkerranden aan beide kanten wordt meer macrofauna aangetroffen dan in sloten zonder akkerranden. Dit is voor het aantal individuen duidelijker dan voor het aantal soorten.

bron: Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard, 23/11/17

Print Friendly, PDF & Email

Reageren is niet mogelijk