De verzamelbrief Natuur van 20 januari 2026 informeert de Tweede Kamer voorafgaand aan het commissiedebat Natuur over de voortgang op een breed pakket aan dossiers rond natuur, grote wateren, jacht/faunabeheer en Natura 2000, inclusief de afhandeling van diverse moties en toezeggingen.[1]

Wolven en soortenbeleid

• Start en verdere uitwerking van de Landelijke Aanpak Wolven (LAW), inclusief lopend onderzoek naar de staat van instandhouding, opening van het Landelijk Informatiepunt Wolven en financiering van provinciale initiatieven voor veebescherming.[1]
• Onderzoek van WUR naar het effect van door mensen gehanteerd valwild op het gedrag van wolven concludeert dat dit waarschijnlijk niet leidt tot minder schuwheid; aanbevelingen hierover zijn gedeeld met provincies en BIJ12 en de betreffende motie is hiermee afgedaan.[1]
• In het soortenbeleid wordt gerapporteerd over adviesvorming rond de mogelijke bescherming van de moeflon, over de uitvoering van een bewustwordingscampagne tegen illegale handel in wilde soorten, de uitkomsten van CITES CoP20 en de verdere opvolging daarvan in EU- en nationale regelgeving.[1]

Jacht, faunabeheer en vogelgriep

• De Kamer heeft op 3 juli 2025 de motie van de leden Kostić en Graus (Kamerstuk 33 576, nr. 455) aangenomen, waarin wordt verzocht om een onafhankelijke evaluatie van het huidige stelsel van jacht en faunabeheer. Deze evaluatie richt zich op dierenwelzijn, financiële aspecten en uitvoerbaarheid, en wordt uitgevoerd binnen het kader van de lopende stelselwijziging jacht en faunabeheer, die sinds 2023 in voorbereiding is. Het ministerie van Landbouw, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) is opdrachtgever van de evaluatie. De provincies, BIJ12 en het IPO zijn nauw betrokken geweest bij de voorbereiding en afstemming, evenals faunabeheereenheden en maatschappelijke organisaties uit landbouw, jacht, terreinbeheer en dierenbescherming. De evaluatie start naar verwachting in februari 2026, met oplevering van het eindrapport in de zomer van 2026. De resultaten worden vervolgens met de Kamer gedeeld.
• Op 18 december 2025 heeft de Kamer een motie van het lid Kostić c.s. (Kamerstuk 28 807, nr. 314) aangenomen waarin wordt verzocht de ‘hobbyjacht op wilde vogels’ stil te leggen. De Omgevingswet kent deze term niet; binnen de wet wordt uitsluitend gesproken van jacht. Jagers vervullen een belangrijke rol bij populatiebeheer, schadepreventie en biodiversiteitsbehoud.
• De minister heeft in het debat over vogelgriep benadrukt dat de verspreiding van het virus onder wilde vogels al wijdverspreid is en dat jacht geen wezenlijke invloed heeft op deze verspreiding. Er zijn daarom geen veterinaire gronden om een jachtverbod in te stellen op basis van de Wet dieren. Wel zal, conform de motie, een deskundig oordeel worden gevraagd aan experts op het gebied van dierziekten. De Kamer wordt hierover vóór het zomerreces van 2026 geïnformeerd.

Staatsbosbeheer en Natura 2000-beleid

• Het programma natuurinclusieve landbouw van Staatsbosbeheer wordt succesvol geacht en met twee jaar verlengd; het aantal langjarige pachtovereenkomsten groeit en levert kennis op voor combinatie van natuurinclusieve bedrijfsvoering en agrarisch natuurbeheer.[1]
• Het nieuwe ondernemingsplan Staatsbosbeheer 2026–2030 (“In dienst van de toekomst”) legt de nadruk op natuurbeheer, certificering op basis van doelsturing en versterkte monitoring in het kader van de Natuurherstelverordening; het plan is door de Raad van Toezicht vastgesteld.[1]
• De landelijke Natura 2000-doelen zijn geactualiseerd, scherper afgebakend en niet hoger dan Europees verplicht; zij hebben een agenderend karakter, zijn haalbaar richting 2050 en vormen input voor het Natuurplan in het kader van de Natuurherstelverordening.[1]

Overige nationale en internationale natuurdossiers

• Voor Caribisch Nederland is de eerste fase van het Natuur- en Milieubeleidsplan geëvalueerd; ondanks ingezette middelen staat de natuur onder grote druk en is het aan een nieuw kabinet om het ambitieniveau voor de tweede fase te bepalen.[1]
• De Europese bosmonitoringsverordening is door het Europees Parlement verworpen en door de Europese Commissie ingetrokken, waarmee de onderhandelingen zijn beëindigd.[1]
• Via het Aanvalsplan Landschap zijn honderden hectares landschapselementen en kilometers houtwallen/haagstructuren aangelegd als onderdeel van de Groenblauwe Dooradering; hiermee wordt ook uitvoering gegeven aan moties over vergoedingssystemen voor landschapselementen.[1]
• De brief biedt daarnaast rapporten en stand-van-zakennotities aan over o.a. vogelwaarden Hollandse Kust, evaluatie natuursubsidie Kroondomein Het Loo, mariene invulling van de Natuurherstelverordening, stikstof en monitoring (reactie op SLN-rapporten en essay), duurzaam pachtbeleid en kennisuitwisseling, bestuivers, agrarisch medegebruik van TBO-gronden en monitoring van biodiversiteit op en rond het boerenerf.[1]

Oostvaardersplassen

• De wetenschappelijke review van het beleidskader Oostvaardersplassen door Wageningen Environmental Research bevestigt dat de provincie Flevoland met de uitvoering van het beleidskader op de goede weg is en dat er geen aanleiding is om het kader bij te sturen.[1]
• De staatssecretaris onderschrijft aanbevelingen om ecologische monitoring verder uit te bouwen, natuurlijke verjonging en zachte landschappelijke overgangen te stimuleren en concrete doelen en monitoring voor recreatie en toerisme te formuleren.[1]

Bronnen

WBE De Hondskerk heeft een uitgebreide rapportage opgesteld over het vossenbeheer en de registratie van overige predatoren in haar werkgebied, in samenhang met het Korenwolfproject in Zuid-Limburg. Deze rapportage dient als onderbouwing voor het behoud van de landelijke vrijstelling en de Limburgse ontheffing voor vossenbejaging ter bescherming van de korenwolf en andere kwetsbare fauna.

Ontheffing en inzet nieuwe technieken

Sinds januari 2016 beschikt WBE De Hondskerk, op basis van de aanwezigheid van korenwolven (veldhamsters), over een ontheffing om ’s nachts vossen te bejagen met kunstlicht, aanvankelijk was dat met een lichtbak. Vanaf circa 2020 is warmtebeeldtechniek de gangbare methode geworden, wat heeft geleid tot een duidelijke toename van het aantal gedode vossen ten opzichte van de periode met uitsluitend conventionele richtkijkers.

Monitoring vossen en andere predatoren

Op verzoek van FBE Limburg en KNJV Limburg worden sinds 2020 naast vossen ook andere predatoren systematisch gemonitord en jaarlijks gerapporteerd. Dit gebeurt met een vast team op een vaste route over ongeveer 50 procent van de jachtgronden waarin veel hamsterleefgebieden liggen binnen WBE De Hondskerk, waarbij waarnemingen en afschot nauwkeurig worden vastgelegd.

Resultaten vossenafschot 2014–2025

Uit de FRS-registraties blijkt dat in de periode 2014–2025 in totaal 1.206 vossen zijn geschoten binnen de WBE, waarvan 874 onder de kunstlichtontheffing. De overgang van lichtbak naar warmtebeeld rond 2019–2020 laat zien dat warmtebeeldtechniek effectiever is: er worden meer vossen gedood met de ontheffing en het totale afschot blijft daardoor op niveau.

Predatierisico voor korenwolf en andere soorten

De analyse van de waarnemingen per rondgang toont dat het predatierisico door vossen dankzij de intensieve inzet van de ontheffing is afgenomen. Tegelijkertijd neemt het aantal potentiële predatiemomenten door andere, veelal beschermde predatoren (zoals diverse lopende en vliegende soorten) toe, wat extra druk kan geven op korenwolf, weidevogels en ander jachtwild.

Noodzaak van effectief beheer

De rapportage laat zien dat circa 80 procent van het vossenafschot wordt gerealiseerd door ongeveer 20 procent van de jagers, en dat intensief vossenbeheer slechts op ongeveer de helft van de mogelijke jachtgronden plaatsvindt. Om het huidige beschermingsniveau voor korenwolf, weidevogels en andere zeldzame faunasoorten te behouden, achten de opstellers voortzetting van een effectieve vossenontheffing en de landelijke vrijstelling essentieel.

Breder belang en oproep

Naast de impact op zeldzame fauna wijst de rapportage op mogelijke risico’s voor de volksgezondheid, zoals de vossenlintworm en nieuwe vogelgriepvarianten bij een overmaat aan predatoren. WBE De Hondskerk spreekt de verwachting uit dat deze gegevens een belangrijke rol zullen spelen bij toekomstige besluitvorming over ontheffingen en het landelijke en provinciale predatorenbeleid.

Bron: rapportage-vossenbeheer-Jan-2026-16-januari-onderbouwing-toekomstige-ontheffingen.pdf 

Belangrijkste cijfers uit het artikel van de Leeuwarder Courant

In Friesland zijn afgelopen jaar ruim 41.700 grauwe ganzen afgeschoten, bij een geschatte populatie van ongeveer 80.000 dieren, wat neerkomt op ongeveer een halvering van de stand in korte tijd.
De provincie heeft in april 2025 een vergunning afgegeven voor streng ganzenbeheer tot en met 2029, met als doel de populatie grauwe ganzen terug te brengen naar circa 9.000 exemplaren.
De landbouwschade door ganzenvraat bedroeg in 2024 ongeveer 6,8 miljoen euro en moet volgens de doelstelling dalen naar ongeveer 500.000 euro per jaar.

Rol van jagers en vergunning

Volgens FBE‑manager Nikkie van Grinsven heeft de nieuwe vergunning geleid tot een “enorme drive” bij jagers om de populatie terug te dringen en schade te beperken.
De vergunning is praktischer dan de vorige: beperkingen zoals schietvrije zones rond Natura 2000‑gebieden en regels rond inzet van jachthonden zijn versoepeld, waardoor beheer in de praktijk eenvoudiger uitvoerbaar is.

Waarom vooral de grauwe gans?

De grauwe gans veroorzaakt in Friesland de meeste vraat‑ en landbouwschade, mede doordat het aandeel standganzen sterk is toegenomen.
Meer dan 90 procent van de grauwe ganzen verblijft inmiddels het hele jaar in de provincie, waardoor druk op grasland en gewassen niet meer seizoensgebonden is maar structureel.

Beleidsdoel en context

Het beleid is expliciet gericht op populatiebeheer van standganzen (zoals grauwe gans), terwijl trekganzen meer worden ontzien; dat volgt ook uit het Faunabeheerplan Ganzen Fryslân 2024‑2029.
De combinatie van legselbehandeling, afschot van koppelvormers en ruivangsten moet ervoor zorgen dat de stand structureel afneemt en de faunaschade voor landbouw en natuur binnen aanvaardbare grenzen komt.

Bron: Leeuwarder Courant

Illegaal gokken en illegale jacht blijken vaak samen te gaan binnen besloten criminele kringen, zo zegt de politie. Bij georganiseerde jachtgroepen lopen de inzetten per jachtpartij uiteen van ongeveer 100 euro tot bedragen rond de 30.000 euro.

Afgelopen zondag werden in het Zeeuwse Aardenburg vier mannen aangehouden op verdenking van stroperij, waarbij nu ook wordt onderzocht of in deze zaak sprake is van illegaal gokken.

Link tussen jacht en gokken

Aanleiding voor de uitleg van de politie is berichtgeving over de arrestatie van vier mannen op verdenking van stroperij, waarna CasinoNieuws.nl bij de politie navraag deed naar mogelijke gokactiviteiten rond de jacht.
Poliewoordvoerder Kim Nooyen bevestigt dat illegaal gokken en illegale jacht vaker samengaan in gesloten groepen, waarbij vooral op de prestaties van jachthonden wordt ingezet.

Bij deze jachten worden honden gebruikt om hazen, reeën of ander wild te vangen, en deelnemers kunnen wedden op onder meer het aantal dieren dat een hond vangt of welke hond het beste presteert.
De inzetten variëren daarbij van enkele honderden euro’s tot rond de 30.000 euro per weddenschap.

Volgens de politie wordt er niet alleen met geld gegokt, maar ook met voertuigen en andere waardevolle goederen.
Om het gokken mogelijk te maken, worden de jachtpartijen gefilmd en via besloten kanalen live gedeeld met een select publiek.

Nooyen geeft aan dat het gevangen wild voor de deelnemers vaak nauwelijks waarde heeft en na afloop wordt weggegooid, bijvoorbeeld in een sloot.
Dat onderstreept volgens de politie dat het de betrokkenen vooral om de competitie en de inzet gaat, niet om het vlees of natuurbeheer.

Aanhoudingen in Aardenburg

Maandag maakte de politie bekend dat vier mannen zijn aangehouden op verdenking van stroperij, na meerdere meldingen uit de omgeving van Aardenburg. Zij worden verdacht van overtreding van de Wet natuurbescherming en de Wet dieren.

Bij een controle aan de Noordstraat nam de politie onder meer een stroomhalsband met afstandsbediening, warmtecamera’s, kogeltjes en vijf hazewindhonden in beslag. De politie benadrukt dat stroperij een ernstig delict is dat het dierenwelzijn aantast en schade toebrengt aan natuur en biodiversiteit.

In sommige zaken van stroperij ziet de politie bovendien een directe verbinding met illegaal gokken, waarbij stropers weddenschappen plaatsen op de jacht zelf. Door de verwevenheid met andere criminele activiteiten kan stroperij zo deel uitmaken van bredere netwerken die mogelijk grensoverschrijdend actief zijn.

Onderzoek en oproep aan publiek

Het onderzoek naar de zaak in Aardenburg is in volle gang, terwijl de vier verdachten vastzitten op het politiebureau. Rechercheurs brengen hun mogelijke rol in stroperij en eventueel illegaal gokken in kaart.

Het gaat om mannen van 30, 31, 39 en 42 jaar oud, allen zonder vaste woon- of verblijfplaats.
De politie roept burgers op om signalen van stroperij of andere vormen van milieucriminaliteit te melden, omdat dergelijke tips vaak cruciaal zijn in het aanpakken van deze gesloten netwerken.

Meldingen kunnen worden gedaan via 0900-8844 of anoniem via Meld Misdaad Anoniem op 0800-7000.

Bron: Casinonieuws

Doelstelling Tekenkaart Nederland probeert met de verspreiding van de Tekenkaart mensen bewust te maken van de ernst en de gevaren van de Ziekte van Lyme. Neem Lyme serieus!