Dit is een gezamenlijk persbericht van LNV, OCW, Coalitie voor Biodiversiteit en NCB Naturalis
Persbericht | 28-01-2010
Wereldwijd loopt de biodiversiteit terug. Volgens deskundigen vindt het verlies van plant- en diersoorten, vergeleken met de natuurlijke afname, inmiddels duizend keer zo snel plaats. In het verlengde van de Europese doelstellingen wil Nederland een belangrijke bijdrage leveren om de terugloop van biodiversiteit tegen te gaan.
Vanuit de overtuiging dat biodiversiteit een onmisbare voorwaarde is voor ons leven, en dat internationale samenwerking nodig is, opent minister Gerda Verburg van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit  (LNV) vandaag het 'Internationaal Jaar van de Biodiversiteit' in Nederland.
Minister Ronald Plasterk van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) lanceert vandaag het Nederlands Centrum voor Biodiversiteit NCB Naturalis. In dit nationale centrum zullen in de nabije toekomst de natuurhistorische collecties die Nederland heeft opgebouwd worden geïntegreerd en toegankelijk gemaakt voor onderzoek, zodat de kennis over biodiversiteit verder kan worden ontwikkeld. Op basis daarvan levert Nederland internationaal een kennisbijdrage van belang aan biodiversiteit.
Om de achteruitgang van biodiversiteit wereldwijd tegen te gaan is in 1992 door de Verenigde Naties het Verdrag inzake Biologische Diversiteit (CBD) gesloten. Daaraan doen 168 landen actief mee. In 2005 hebben deze landen zich ten doel gesteld om in 2010 voor zover mogelijk een halt toe te roepen aan de snelheid waarmee biodiversiteit verloren gaat. De Europese Unie heeft in navolging daarvan besloten de achteruitgang zelfs geheel te willen stoppen in 2010. Dat doel is niet bereikt. Naar verwachting zullen dit najaar, tijdens de 10e conferentie van het CBD in Nagoya (Japan), nieuwe afspraken worden gemaakt over verdere acties.
Het startsein voor '2010 - Internationaal Jaar van de biodiversiteit' wordt gegeven door minister Gerda Verburg, die tevens de website www.biodiversiteit.nl opent van de Coalitie Biodiversiteit Nederland: "De biodiversiteitscrisis raakt ons in het hart van onze levens. We moeten mondiaal nieuwe bondgenootschappen voor biodiversiteit vormen en er zijn ingrijpende maatregelen en gedragsveranderingen nodig: maatregelen waarmee de wereldvoedselvoorziening, het klimaat en de biodiversiteit geïntegreerd, dus in samenhang worden aangepakt. En is er gedrag nodig vanuit het besef dat het behoud van biodiversiteit essentieel is voor mensen, de planeet en onze economie. Dan kúnnen we de achteruitgang in biodiversiteit nog stoppen."
Minister Ronald Plasterk lanceert het Nederlands Centrum voor Biodiversiteit NCB Naturalis: "De biodiversiteit van nu is ontstaan in 4 miljard jaar, en - hoewel het ongelooflijk lijkt - is ontstaan uit een gemeenschappelijke voorouder. Door nieuwe technologieën (zoals grootschalig DNA-onderzoek) kunnen we de hele 'boekhouding' van die evolutie nu herlezen, en die kennis combineren met die uit andere bronnen. Dat is de taak van NCB-Naturalis. De € 30 miljoen voor dit Centrum is bestemd voor de uitbreiding van de onderzoeksfaciliteiten en het samenbrengen en ontsluiten van de belangrijkste Nederlandse collecties: de zoölogische en botanische collecties van de Universiteiten van Amsterdam, Leiden en Wageningen Universiteit. Hierdoor ontstaat een collectie die tot de top-5 van de wereld hoort."
Onno Hoes van de Nederlandse Coalitie Biodiversiteit 2010: "Respect voor al het leven op aarde is een ethische kwestie. Daarom moet deze vergeten crisis vanaf 2010 stevig gepositioneerd worden op de maatschappelijke agenda. De Coalitie Biodiversiteit 2010 wil een concrete bijdrage leveren aan de bewustwording, het creëren van draagvlak, én het bieden van handelingsperspectieven aan burgers, bedrijven en overheden voor behoud en versterking van biodiversiteit. Ik roep partijen op zich aan te sluiten bij dit platform en actief te gaan communiceren over biodiversiteit."
Bert Geerken voor NCB Naturalis: "Exacte kennis en vastlegging van soorten vormt een essentiële voorwaarde voor onderzoek naar en onderwijs over de eigenschappen, de evolutionaire relaties en de bescherming van planten en dieren. De geplande academische werkplaats is bedoeld om samenwerkende onderzoekers van NCB Naturalis en de universiteiten optimaal te faciliteren, en om economische meerwaarde en publieksinformatie te genereren rond biodiversiteit."

Oceanen worden simpel, bossen raken leeg 22-01-2010

2010 is Internationaal Jaar van de Biodiversiteit, maar de Zesde Grote Uitsterving gaat door.

Overal gaat het slechter met de natuur. De VN-doelen voor 2010 zijn niet gehaald. Het idee is nu dat biodiversiteit óók goed is voor de mens. En er zijn nieuwe doelen voor 2020.

Door onze redacteur Hester van Santen

Rotterdam, 21 jan. Vijfenzestig miljoen jaar geleden stortte een meteoriet op aarde. Die roeide de dinosaurussen uit, de ammonieten, heel veel andere schelpdieren en ook veel landplanten.

En nu is er de mens. Er sterven altijd wel dieren uit, maar sinds de industriële revolutie is het tempo van verdwijning zo snel toegenomen, dat veel wetenschappers de vergelijking met die enorme meteoriet trekken. De huidige tijd is de Sixth Extinction, de zesde grote uitstervingsgolf in 3,5 miljard jaar.

Dieren en planten sterven nu vijftig tot vijfhonderd keer zo snel uit als voordat de mens bestond. De afgelopen eeuw zijn er minstens 250.000 soorten uitgestorven. Momenteel ligt het tempo nog hoger, op 3.000 tot 30.000 soorten per jaar. Overlijdensberichten zijn er niet van die organismen. Daar moeten veel insecten en andere beestjes, plantjes en schimmels bij geweest zijn die nooit iemand heeft gezien, laat staan beschreven, zo valt te berekenen.

De Verenigde Naties hebben 2010 uitgeroepen tot jaar van de biodiversiteit – van de rijkdom aan levende wezens op aarde dus. De VN heeft werk te doen. Van alle 6.433 bekende amfibieën (kikkers, salamanders) is 30 procent met uitsterven bedreigd. Van de zoogdieren: 20 procent. Van de vogels: 12 procent. Op de internationale Rode Lijst van bedreigde diersoorten staan 875 soorten officieel te boek als ‘uitgestorven’. Die leven hooguit nog in dierentuinen.

In oktober van dit jaar komen regeringsleiders binnen de Verenigde Naties bij elkaar in Nagoya, in Japan. Dan moeten er nieuwe afspraken komen om te redden wat er nog te redden valt van de natuur op aarde. De vorige keer dat de VN dat probeerde, was in 2002, tijdens de grote duurzaamheidstop in Johannesburg. Toen spraken de deelnemers af dat ze, in 2010, de snelle achteruitgang van de biodiversiteit ‘significant’ zouden hebben teruggedrongen.

Dat is mislukt. Dat vinden niet alleen waarnemers, maar ook de verantwoordelijke voor biodiversiteit bij de VN, de Algerijn Ahmed Djoghlaf. „We hebben ons niet aan de belofte gehouden”, zei Djoghlaf afgelopen maandag, in Londen bij een voorbereidende conferentie. „Het doel van 2010 was gesteld zonder te bepalen hoe dat doel bereikt moest worden. Het was meer een politiek statement”, zei Djoghlaf al eerder in Nature.

Honderd landen rapporteren ter voorbereiding van Nagoya hoe het met hun biodiversiteit gaat, en allemaal melden ze een voortschrijdende afname. Nederland moet zijn rapport nog inleveren – binnen een maand is het klaar, denkt een woordvoerder van het ministerie van LNV. Een eerdere VN-rapportage, de Millennium Ecosystem Assessment uit 2005, meldde dat 60 procent van de ecosystemen op aarde is verarmd. En dat is vooral in de afgelopen vijftig jaar gebeurd, door menselijk gebruik.

Lees verder: www.nrc.nl/wetenschap/article2464515.ece/Oceanen_worden_simpel,_bossen_raken_leeg